Γκαλόσημο, δόση 1η!

Στ' αλήθεια νιώθω αμήχανα αυτές τις μέρες: έχω αποφασίσει (και ειδοποίησα μάλιστα τον Βασίλη Παπαθεοδώρου) να αφιερώσω μια σειρά κειμένων στην κατανυκτική βραδιά που ετοιμάζει την Τρίτη ο Αρης για τον Νικ, παρ' όλα αυτά τα βλέπω όλα κωλυόμενα!

Κωλύομαι, διότι φοβάμαι πως ενώ το δικό του ταλέντο υπήρξε ανεξάντλητο, η δική μου φαντασία αποδεικνύεται πεπερασμένη. Φοβάμαι επίσης πως ό,τι (για τα δικά μου χαμηλά μέτρα σε σχέση με το μεγαλείο του) καλό είχα να γράψω από τότε που τον πρωτοαντίκρισα live (ως 16χρονος θεατής στο "Παπαστράτειο" εναντίον του Ολυμπιακού, στην πρώτη κάθοδό του στην Αθήνα) το 'γραψα και με το παραπάνω, οπότε απορία ψάλτου βηξ!

Αλλά, διάβολε, δεν διανοούμαι να περάσω στο ντούκου αυτή την ετεροχρονισμένη άγια νύχτα μας! Ανέτρεξα λοιπόν είτε σε κιτρινισμένες σελίδες παλιών εφημερίδων, είτε σε τακτοποιημένα αρχεία του κομπιούτερ μου και βρήκα μερικά παλαιότερα κείμενα, που τα καταθέτω σεπτά και λατρευτικά, ως ελάχιστο φόρο τιμής στον ιερό βωμό της μπασκετοσύνης Του...

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

Νο 1. Σαν μνημείο της. UNESCO

(Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2010 στη σειρά "Μικρές βιογραφίες" της εφημερίδας Realnews, την οποία των οποίων είχε ο δημοσιογράφος-πρώην Υπουργός και βουλευτής Γιώργος Λιάνη

Πάνε χρόνια (πολλά, δεν θυμάμαι πόσα) από τότε που ο Γιώργος Λιάνης είχε γράψει ότι για κάποια σύμβολα κοινής και δη λαϊκής αποδοχής, η μνήμη δεν είναι αρκετή και χρειαζόταν κάτι παραπάνω ως φόρος τιμής τους. Έφερε κιόλας για παράδειγμα τον Στέλιο Καζαντζίδη εισηγούμενος να κοινωνικοποιηθεί η φωνή του κι αυτή η ρηξικέλευθη πρόταση μου δίνει την ιδέα να προτείνω κι εγώ με τη σειρά να κοινωνικοποιηθεί ο .καρπός του Γκάλη!

Όταν ο (βουλευτής, πρώην Υπουργός, μα πάνω απ' όλα και διαβίου) δημοσιογράφος Λιάνης με έβαλε στο. τριπάκι του αφιερώματος στον Γκάλη μου τάραξε ευαίσθητες χορδές. Συν τοις άλλοις έπεσε στην περίπτωση διότι τώρα που γράφω αυτές τις αράδες είναι 2 Δεκεμβρίου και σαν σήμερα, πριν από 31 χρόνια, ο Νικόλαος Γεωργαλής- Γκάλης (του Γεωργίου και της Στέλλας, το γένος Αρωνιάδου, καταγόμενος από τον Άγιο Ισίδωρο της Ροδου και δημότης Τριλόφου Θεσσαλονίκης) προσγειώθηκε στον πλανήτη του ελληνικού μπάσκετ, που υπήρξε απλώς ο ενδιάμεσος σταθμός για την απογείωση του στη στρατόσφαιρα!

Κυριακή, 2 Δεκεμβρίου, Άρης-Ηρακλής 79-78, με τον άρτι αφιχθέντα από το Νιου Τζέρσεϊ με την αφάνα στο μαλλί, ομογενή μπασκετμπολίστα να σημειώνει 30 πόντους και να «κλειδώνει» τη νίκη της ομάδας του με μια τάπα στο σουτ του Σωτήρη Σακελλαρίου στην ακροτελεύτια φάση του ματς. Ένα ντεμπούτο, που ανήκει στην Ιστορία, όπως κι ο ίδιος ο Γκάλης, απλώς έχω την εντύπωση ότι ελόγου του ξέφυγε από την Ιστορία και πήρε μετάθεση και προαγωγή στη. Μυθολογία!

Θα θίξω ευαίσθητες χορδές του Λιάνη τώρα, αλλά δεν με νοιάζει. Ξέρω την αδυναμία και την αγάπη του στον Καζαντζάκη και θαρρώ πως (από τη στιγμή που με τίμησε ζητώντας μου ένα κείμενο για τον Γκάλη) θα τον τιμήσω κι εγώ με τη σειρά μου υπενθυμίζοντας του μια αποστροφή από την «Αναφορά στον Γκρέκο», που ταιριάζει από σημειολογικής πλευράς στον Γκάλη.

Είναι εκείνη η φάση στην οποία ο πιτσιρίκος ζητεί από τον παππού μια κρητική προσταγή κι αυτός τον ορμηνεύει «Φτάσε, όπου μπορείς, παιδί μου». Ο μικρός δεν ικανοποιείται και επιμένει: «Παππού, φώναξα τώρα πιο δυνατά, δώσ' μου μια πιο δύσκολη, πιο κρητικιά προσταγή». Τότε ο παππούς του δίνει την πιο δύσκολη την πιο κρητικιά και την πιο σπουδαία προσταγή: «Φτάσε όπου δεν μπορείς παιδί μου»!

Ε, αυτό το κατάφερε κι ο Γκάλης στα 15 χρόνια (παρά δύο μήνες, από τις 2 Δεκεμβρίου του '79 έως τις 18 Οκτωβρίου του '94) που διήρκεσε η. πτήση του στα γήπεδα όλης της Ευρώπης: νικούσε το νόμο της βαρύτητας, έθετε έναν πήδο (κατά πως θα το 'λεγε στα κρητικά κι ο Καζαντζάκης) και πράγματι έφτανε εκεί, όπου δεν μπορούσε!

Για τον Γκάλη γράφτηκαν ειπώθηκαν, μεταδόθηκαν, κυκλοφόρησαν και (δόξα σοι ο θεός) διασώζονται κιόλας καταπληκτικά σχόλια, μοναδικά εγκώμια, σπάνιες ελεγείες, εντυπωσιακοί ύμνοι, άσματα ασμάτων! Εν έτει 1987 ο συχωρεμένος ο Αλεξάντερ Γκομέλσκι τον χαρακτήρισε «παίκτη του 21ου αιώνα», οΧρήστος Ιορδανίδης το.. χόντρυνε και τον αποκάλεσε «μάγισσα που σε αναγκάζει να την οδηγήσεις στο χρηματοκιβώτιο σου, να του το ξεκλειδώσεις και να του παραδώσεις τον θησαυρό σου», οΝταν Πίτερσον παραδέχτηκε εκ των υστέρων «ότι κάναμε λάθος τότε που τον κόψαμε από τους Μπόστον Σέλτικς» και ο (προπονητής της πολωνικής Λεχ Πόζναν) Βόιτσεκ Κραϊέφσκι είπε μετά από ένα ματς ότι «έδωσα οδηγίες στους παίκτες μου πώς θα μαρκάρουν τους τέσσερις παίκτες και κάναμε τα σχέδια μας. Για τον Γκάλη κάναμε απλώς την προσευχή μας»!

Last, but not least, που έλεγαν και στο παλιό χωριό του Γκάλη, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Ήμασταν ένα βράδυ στην ταβέρνα του «Βαλέσα» στην Άνω Νέα Σμύρνη και μεταξύ μπιφτεκιού και κρασιού, ο Φάνης Χριστοδούλου είπε μια πολύ μεγάλη κουβέντα: «Όλοι όσοι ασχολούμαστε με το μπάσκετ, πρέπει να πληρώνουμε ειδικό φόρο, που θα τον λένε. Γκαλόσημο»!

Μεταξύ θαυμασμού και βαθέων υποκλίσεων ή ακόμη και μεταξύ ρεαλιστικών προσεγγίσεων και υπερβολών, η ουσία είναι μία: όπως όλοι οι μεγάλοι, ομοίως και ο Γκάλης στο είδος του υπήρξε μοναδικός, αξεπέραστος, ανεπανάληπτος. Ναι, τώρα που τα λογαριάζω, είναι κρίμα που δεν κατάφερε (με τον Άρη ή με τον Παναθηναϊκό) να κατακτήσει ένα ευρωπαϊκό λάφυρο, αλλά όπως έλεγε και ο ίδιος (για να παρηγορήσει τον εαυτό του), «σημασία έχει ότι ήμουν πάντα εκεί κοντά και πάλευα με όλες μου τις δυνάμεις για να τα καταφέρω».

Άξιον εστί!

Σε ένα βιβλιαράκι, που βγήκε πριν από κάμποσα χρόνια στις ΗΠΑ, με αποφθέγματα του Μάικλ Τζόρνταν, το πιο σημαντικό (ως απόσταγμα της ένδοξης πορείας του στο μπάσκετ, που τιτλοφόρησε κιόλας την έκδοση ήταν το «I cannot accept not trying». Τουθ' όπερ, το μόνο που δεν δέχομαι είναι να μην προσπαθώ και ο Γκάλης, αν μη τι άλλο, προσπάθησε, μόχθησε, έκανε το ταξίδι (που λέει κι ο Καβάφης), απλώς την τελευταία στιγμή ο προορισμός κι ο στόχος τον υπέβαλαν στο μαρτύριο του Σισύφου!

Και πάλι φίλοι όμως! Εννοώ πως μια αστοχία σε ένα Φάιναλ Φορ της Ευρωλίγκας, δεν ακυρώνει ούτε το ανεξάντλητο ταλέντο, ούτε τη μακρά διαδρομή, ούτε την μεγάλη προσπάθεια.

Ανατρέχοντας σε εκείνα τα χρόνια θυμάμαι την απάντησή του σε όλες τις ερωτήσεις που σχετίζονταν με την αποχώρησή του από τα γήπεδα. Συνήθως έλεγε ότι «η πρίζα θα βγει μόνη της». Δεν είχε ωστόσο αυτό το προνόμιο, διότι η πρίζα δεν βγήκε μόνη της, ούτε την έβγαλε ο ίδιος. «Έδειξα μόνο το μισό μέρος του ταλέντου μου και ίσως γι' αυτό θα ήθελα να ξαναγυρίσω στα γήπεδα» είπε όντας απόμαχος πια κι αφού δεν ευοδώθηκε καμιά από τις προσπάθειες να επιστρέψει και να 'χει την ευχαρίστηση να δει την πρίζα να βγαίνει χωρίς να την τραβάει ξένο χέρι.

Δέκα έξι χρόνια αργότερα ο Γκαλιέγκο νταντεύει την κορούλα του, που λέει κιόλας ότι έχει πάρει τους δικούς του ώμους! Δεν ξανάβαλε σορτσάκι και φανέλα, ούτε ξαναπήρε την μπάλα στα χέρια του, έστω για ένα ματς παλαιμάχων, ίσως επειδή θέλει να τον θυμούνται ακμαίο και αντρειωμένο! Αν υπέκυπτε καθ' οιονδήποτε τρόπο στον πειρασμό του Φάουστ, θα ικανοποιούσε τον Γκαίτε, αλλά όχι τον εαυτό του.

Από τότε που αποσύρθηκε, μοιάζει με μια οπτασία που εμφανίζεται από καιρού εις καιρόν για να θεριεύει τη νοσταλγία των θαυμαστών του, αλλά και την περιέργεια εκείνων, οι οποίοι δεν τον πρόλαβαν και απλώς τον έχουν δει στα αφιερώματα της τηλεόρασης, στις παλιές βιντεοκασέτες και στο. Υou Tube! Δεν ανακατεύτηκε ποτέ άλλοτε σε μπασκετικές δουλειές, δεν συχνάζει καν στα γήπεδα, δεν ζήτησε, ούτε διεκδίκησε αξιώματα, δεν έφθειρε την υστεροφημία του και αποτραβήχτηκε σαν τον Ρωμαίο Κιγκινάτο ο οποίος μετά την υπατεία του πέρασε την υπόλοιπη ζωή του στο χωράφι του, στις όχθες του Τίβερη.

Η πατρίς ευγνωμονούσα δεν του ανήγειρε ακόμη ανδριάντα έξω από το Αλεξάνδρειο, δεν έδωσε το όνομα του στο νεότευκτο τότε ΟΑΚΑ (όπως ξελαρυγγιάστηκε να φωνάζει ο Λιάνης επί της Υπουργίας του), δεν αξιώθηκε καν-όπως και για τους συντρόφους του- να οργανώσει ένα αποχαιρετιστήριο ματς. Το μόνο που εντέλει συνέβη κι ας μην ανακοινώθηκε ποτέ επισήμως είναι αυτό που έγραφα στον πρόλογο: κοινωνικοποιήθηκε όντως ο. καρπός του, διότι ο Γκάλης ήδη καταχωρήθηκε στα Μνημεία ΠαγκόσμιαςAθλητικής Κληρονομιάς της UNESCO!