Σεντόνι για… λίγους!

Σκεφτόμουν αρκετό καιρό για να φτιάξω το θεματάκι, οπότε στρώθηκα και το έκανα τώρα, με αφορμή τον τελικό τσάμπιονς λιγκ Μπάγερν – Τσέλσι. Κι όντως φαίνεται ότι βγαίνει κάτι σαν συμπέρασμα.

Η αρχική απορία, λοιπόν, που μου είχε δημιουργηθεί και ήθελα να απαντήσω ήταν:

«Αυξάνονται ή μειώνονται οι ομάδες που πρωταγωνιστούν στο τσάμπιονς λιγκ; Είναι, δηλαδή, περισσότεροι ή λιγότεροι οι σύλλογοι που φτάνουν στα ημιτελικά της διοργάνωσης ανά δεκαετία;».

Και δεν είναι μόνο θέμα δόξας. Είναι και οικονομικό το ζήτημα. Τα πολλά «πακέτα», δηλαδή, που δίνει η ΟΥΕΦΑ μοιράζονται άραγε σε όλο και περισσότερους συλλόγους ή… συσσωρεύονται τα χρήματα σε όλο και λιγότερους; Όπως, άλλωστε, ξέρουμε καλά, όσοι φτάνουν στους «4» κερδίζουν και τα περισσότερα χρήματα.

Χρυσός και γκλάμουρ!

Θα περίμενε, ίσως, κανείς ότι το παιχνίδι έχει ανοίξει. Αυτό, άλλωστε, έδειξε να επιθυμεί και ο Πλατινί, βάζοντας για τα καλά στο παιχνίδι των ομίλων τσάμπιονς λιγκ με διάφορα… τρικ όλο και περισσότερους συλλόγους.

Τα ευρωπαϊκά κράτη, άλλωστε, αυξήθηκαν κατά πολύ μετά την πτώση του Τείχους στο Βερολίνο. Το κάποτε κύπελλο πρωταθλητριών έγινε ένα χρυσοφόρο γκλαμουράτο προϊόν. Και στο τσάμπιονς λιγκ η συμμετοχή δεν είναι μόνο για τους πρωταθλητές, ενώ προηγούνται προκριματικοί γύροι για να μπει κάποιος στους ομίλους.

Οι δεκαετίες των αλλαγών

Για να δούμε, λοιπόν, τι γίνεται τα τελευταία 30 χρόνια. Το τέλος της πρώτης δεκαετίας (1983-1992) συνέπεσε με την πτώση του ανατολικού μπλοκ και το τεμάχισμα μεγάλου μέρους της Ευρώπης.

Η αρχή της επόμενης δεκαετίας είχε να κάνει με την έναρξη του τσάμπιονς λιγκ και λίγο αργότερα με την μεγάλη ανατροπή στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο από τον νόμο Μπόσμαν.

Και η τελευταία δεκαετία βρίσκει πλέον αφομοιωμένες από τον χώρο του ποδοσφαίρου όλες αυτές τις αλλαγές, με το τσάμπιονς λιγκ να έχει πια γιγαντωθεί ως εμπορικό προϊόν. Τα κέρδη πολλά για όσες ομάδες μετέχουν, αλλά τεράστια γι’ αυτές που καταφέρνουν να πρωταγωνιστούν, ειδικά αν το κάνουν συχνά.

Η πίτα σε λιγότερους

Πιο κάτω θα δείτε τα στοιχεία αναλυτικά. Από μια πρώτη ματιά, όμως, προκύπτουν τα εξής:

Το διάστημα 1983-1992, στα ημιτελικά του κυπέλλου πρωταθλητριών φτάσανε συνολικά 27 διαφορετικές ομάδες.

Με την έναρξη του τσάμπιονς λιγκ, κι αφού στο μεταξύ αυξήθηκαν οι ευρωπαϊκές χώρες λόγω της πτώσης του ανατολικού μπλοκ, έρχεται – παραδόξως; - μείωση. Συγκεκριμένα, το διάστημα 1993-2002, φτάσανε στους «4» του τσάμπιονς λιγκ μόνο 20 διαφορετικές ομάδες.

Και την δεκαετία 2003-2012 η μείωση συνεχίστηκε. Μόνο 17 διαφορετικές ομάδες «κτύπησαν» τετράδα στο τσάμπιονς λιγκ.

Δυναμώνουν οι… δυνατοί!

Αυτή η τάση να μειώνονται οι ομάδες που πρωταγωνιστούν στο τσάμπιονς λιγκ, μπορεί να ερμηνευθεί ποικιλοτρόπως. Ο καθένας, δηλαδή, ίσως δώσει και μια διαφορετική αιτία ή εξήγηση. Αναλόγως από ποια οπτική το βλέπει και τι δεδομένα παραθέτει.

Το σίγουρο, όμως, είναι ότι η οικονομική πίτα του τσάμπιονς λιγκ μοιράζεται σε όλο και λιγότερους, όσον αφορά τα χοντρά κέρδη. Όλο και πιο λίγοι, δηλαδή, τρώνε τα καλά φιλέτα. Και το λέμε αυτό επειδή τα περισσότερα οικονομικά οφέλη τα έχουν αυτοί που προχωράνε περισσότερο στην διοργάνωση.

Άρα, τα λεφτά πάνε στα λεφτά. Οι δυνατοί δυναμώνουν κι άλλο! Κι όσο συμβαίνει αυτό, τόσο μοιάζουν να ενισχύονται μερικές ομάδες και να ξεχωρίζουν, σταθερά, περισσότερο. Και η ΟΥΕΦΑ, όμως, είναι ικανοποιημένη όλο και πιο πολύ, επειδή τα εμπορικά ονόματα προχωράνε και φέρνουν τσουβάλια λεφτά στην διοργάνωση.

Μην ξεχνάμε ότι αρκετοί απ’ αυτούς τους συλλόγους έχουν τεράστια κέρδη τόσο από τα τηλεοπτικά δικαιώματα στα εγχώρια πρωταθλήματά τους, όπως κι από διαφημίσεις κλπ. Άρα, ανοίγει κι άλλο η ψαλίδα. Και το ζήτημα είναι αν θα συνεχιστεί αυτή η μείωση όσων κάνουν πρωταθλητισμό στο τσάμπιονς λιγκ όσο περνάει ο καιρός.

Το αντίθετο στο φτωχότερο κύπελλο ΟΥΕΦΑ

Υπάρχει μια ακόμα παρατήρηση. Στο λιγότερο αστραφτερό, αλλά και κερδοφόρο κύπελλο ΟΥΕΦΑ, όπου κι εκεί η ευρωπαϊκή ομοσπονδία προσπαθεί να εφαρμόσει σιγά – σιγά μια οργανωτική πατέντα αλά τσάμπιονς λιγκ, τι παρατηρούμε;

… Ότι η συμμετοχή ομάδων στους «4» του ΟΥΕΦΑ δεν παρουσιάζει καμία τάση προς τα κάτω, αλλά παραμένει σταθερή.

Συγκεκριμένα την δεκαετία 1983-1992 έφτασαν 34 διαφορετικές ομάδες στα ημιτελικά, την δεκαετία 1993-2002 οι ομάδες ήταν 31 και την δεκαετία 2003-2012 έγιναν 32. Εντυπωσιακή σταθερότητα!

Τα οικονομικά μπόνους μιας καλής πορείας «απλώνονται» σε περισσότερες ομάδες, σε αντίθεση με το τσάμπιονς λιγκ που το σεντόνι «σκεπάζει» όλο και περισσότερο την ελίτ!

Ας δούμε αναλυτικά και τα στοιχεία τώρα…

ΚΥΠΕΛΛΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΡΙΩΝ – ΤΣΑΜΠΙΟΝΣ ΛΙΓΚ

ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ ΠΟΥ ΕΦΤΑΣΑΝ ΣΤΟΥΣ «4»

1983-1992 (συνολικά 27 διαφορετικές ομάδες)

Από 3 φορές: Μπάγερν, Στεάουα, Ρεάλ Μαδρίτης. Από 2 φορές: Μπαρτσελόνα, Λίβερπουλ, Γιουβέντους, Μπενφίκα, Μαρσέιγ, Μίλαν, Ερυθρός Αστέρας. Από 1 φορά: Σπάρτα Πράγας, Σπαρτάκ Μόσχας, Γαλατά, Αϊντχόβεν, Πόρτο, Ντιναμό Κιέβου, Άντερλεχτ, Γκέτεμποργκ, Μπορντό, Παναθηναϊκός, Ρόμα, Νταντί, Ντιναμό Βουκουρεστίου, Αμβούργο, Βίτζεβ Λοτζ, Σοσιεδάδ, Σαμπντόρια.

1993-2002 (συνολικά 20 διαφορετικές ομάδες)

Από 4 φορές: Μπάγερν, Ρεάλ Μαδρίτης, Γιουβέντους. Από 3 φορές: Μάντσεστερ Γ., Μπαρτσελόνα, Μίλαν, Άγιαξ. Από 2 φορές: Βαλένθια, Ντόρτμουντ, Μονακό. Από 1 φορά: Λεβερκούζεν, Λίντς, Ντιναμό Κιέβου, Παναθηναϊκός, Ναντ, Παρί, Πόρτο, Μαρσέιγ, Ρέιντζερς, Γκέτεμποργκ.

2003-2012 (συνολικά 17 διαφορετικές ομάδες)

Από 6 φορές: Τσέλσι, Μπαρτσελόνα. Από 4 φορές: Μάντσεστερ Γ., Μίλαν. Από 3 φορές: Ρεάλ Μαδρίτης, Λίβερπουλ. Από 2 φορές: Ίντερ, Άρσεναλ, Μπάγερν. Από 1 φορά: Σάλκε, Λιόν, Βιγιαρεάλ, Αϊντχόβεν, Μονακό, Πόρτο, Λα Κορούνια, Γιουβέντους.

ΚΥΠΕΛΛΟ ΟΥΕΦΑ – ΓΙΟΥΡΟΠΑ ΛΙΓΚ

ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ ΠΟΥ ΕΦΤΑΣΑΝ ΣΤΟΥΣ «4»

1983-1992 (συνολικά 34 διαφορετικές ομάδες)

Από 3 φορές: Ρεάλ Μαδρίτης, Ίντερ. Από 2 φορές: Βέρντερ, Άντερλεχτ. Από 1 φορά: Άγιαξ, Τορίνο, Τζένοα, Ρόμα, Μπρόντμπι, Σπόρτινγκ, Γιουβέντους, Φιορεντίνα, Κολωνία, Νάπολι, Στουτγκάρδη, Μπάγερν, Ντιναμό Δρέσδης, Λεβερκούζεν, Εσπανιόλ, Μπρυζ, Γκέτεμποργκ, Νταντί, Γκλάντμπαχ, Βάκερ, Κολωνία, Βάρεγκεμ, Βιντεότον, Ζελέσνιτσαρ, Τότεναμ, Χάιντουκ, Νότιγχαμ, Μπενφίκα, Μποέμιανς, Κραϊόβα.

1993-2002 (συνολικά 31 διαφορετικές ομάδες)

Από 4 φορές: Ίντερ. Από 3 φορές: Ντόρτμουντ. Από 2 φορές: Μπαρτσελόνα, Πάρμα, Ατλέτικο, Γιουβέντους. Από 1 φορά: Φέγενορντ, Μίλαν, Λίβερπουλ, Αλαβές, Καϊζερσλάουτερν, Γαλατά, Άρσεναλ, Λιντς, Λανς, Μαρσέιγ, Μπολόνια, Λάτσιο, Σπαρτάκ Μόσχας, Σάλκε, Μονακό, Τενερίφη, Μπάγερν, Μπορντό, Σλάβια Πρ., Λεβερκούζεν, Σάλτσμπουργκ, Κάλιαρι, Καρλσρούη, Οσέρ, Παρί.

2003-2012 (συνολικά 32 διαφορετικές ομάδες)

Από 2 φορές: Ατλέτικο, Σπόρτινγκ, Βαλένθια, Πόρτο, Βιγιαρεάλ, Αμβούργο, Βέρντερ, Σεβίλλη. Από 1 φορά: Μπιλμπάο, Μπράγκα, Μπενφίκα, Φούλαμ, Λίβερπουλ, Σαχτάρ, Ντιναμό Κιέβου, Ζενίτ, Ρέιντζερς, Μπάγερν, Φιορεντίνα, Εσπανιόλ, Οσασούνα, Μίντλεσμπρο, Σάλκε, Στεάουα, ΤΣΣΚΑ Μόσχας, Άλκμααρ, Πάρμα, Μαρσέιγ, Νιούκαστλ, Σέλτικ, Μποαβίστα, Λάτσιο.

• Στις ελάχιστες περιπτώσεις, όπου αντί για νοκ άουτ προκρίσεις στα ημιτελικά των διοργανώσεων υπήρχαν όμιλοι, οι ομάδες που υπολογίστηκαν για τους «4» ήταν οι δεύτερες της βαθμολογίας των ομίλων (οι πρώτες ούτως ή άλλως παίξανε στον τελικό).
• Φυσικά, υπήρχε και το κύπελλο κυπελλούχων, το οποίο, όμως, καταργήθηκε το 1999.

Σημαντικά γεγονότα…

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ το τσάμπιονς λιγκ ξεκίνησε ουσιαστικά την σεζόν 1991-92 κι επίσημα από το 1992-1993. Μέχρι τότε λεγόταν κύπελλο πρωταθλητριών και οι αγώνες ήταν νοκ άουτ, με τη συμμετοχή μόνο των πρωταθλητών κάθε χώρας. Από το 1992 τα έσοδα των ομάδων που συμμετείχαν και, κυρίως, προχωρούσαν στη διοργάνωση, άρχισαν να αυξάνονται με πολύ γρήγορο ρυθμό.

ΤΟ 1989 έπεσε το Τείχος του Βερολίνου, που σήμανε την πτώση του ανατολικού μπλοκ. Αυτό το γεγονός προκάλεσε την αύξηση κρατών στην Ευρώπη, που πλέον έχουν φτάσει σήμερα, μετά από διαδοχικές αλλαγές, τα 50! Περισσότερες ομάδες από περισσότερες χώρες άρχισαν να φλερτάρουν με τη διοργάνωση, ενώ οι α’ προκριματικοί αγώνες ξεκινούν πια από την αρχή του καλοκαιριού!

ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ του 1995 ήρθε η απόφαση για την υπόθεση Μπόσμαν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Το ποδόσφαιρο άρχισε να αλλάζει με ραγδαίο ρυθμό τα αμέσως επόμενα χρόνια. Τον Δεκέμβριο 1999, η Τσέλσι έγινε η πρώτη αγγλική ομάδα που παρατάχθηκε σε αγώνα της πρέμιερ λιγκ με 11 μη Βρετανούς ποδοσφαιριστές.