«Η Νέα Υόρκη δεν έχει τείχος»
Ο Αντώνης Πανούτσος θυμάται το τείχος όπως το γνώρισε αποκλείοντας το σήμερα από τις αναμνήσεις του.
"Κανένας δεν έχει την πρόθεση να φτιάξει έναν τείχο". Το είπε τον Ιούνιο του 1961 ο Βάλτερ Ούλμπριχτ, γ.γ. του κομουνιστικού κόμματος της DDR. Αποδεικνύοντας ότι οι υποσχέσεις των πολιτικών ανεξαρτήτως κομμάτων και χρόνου είναι οι ίδιες. Δύο μήνες αργότερα το Βερολίνο διαιρούσε Το Τείχος.
Το τείχος του Βερολίνου έχει περάσει στην ιστορία με την εικόνα που είχε από το Reichstag μέχρι την Friedrich strasse που βρισκόταν και το check point Charlie. O διπλός τείχος των 4 μέτρων με τους φρουρούς να παρατηρούν τι γίνεται στην άλλη πλευρά, τα αντιαρματικά εμπόδια, τον καιρό με ομίχλη και πάντα βράδυ. Σαν την αρχή του "Ο κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο" που είναι η πιστότερη αναπαράσταση του check point Charlie. Του μόνου σημείου που μπορούσε να περάσει όχημα με ξένες πινακίδες στην "μικρή Λαϊκής μας Δημοκρατίας της Γερμανίας" όπως λέει ο υπουργός στις "Ζωές των άλλων".
Το τείχος όμως δεν ήταν μόνο τα 5-10 χιλιόμετρα του συγκεκριμένου κομματιού που πέρασαν στην ιστορία.
Στα 140 περίπου χιλιόμετρα του τείχους υπήρχαν κομμάτια που πέρναγαν μέσα από δάσος. Οπως το κομμάτι στα βορεινά του Δυτικού Βερολίνου που η Ζίγκι μου είχε πει ότι εκεί που περπάταγε στα δέντρα βρέθηκε να κουτουλάει σε ένα ντουβάρι. Υπήρχε κομμάτι στο Kreuzberg που το μόνο διαχωριστικό ήταν ένα από τα κανάλια του Σπέερ. Με τα σπίτια στην Ανατολική πλευρά να έχουν χτισμένα τα παράθυρα προ το κανάλι. Σε αυτό το κομμάτι του τείχους οι φρουροί στις δύο πλευρές παρακολουθούσαν ένα τουρκαλάκι να πνίγεται αφού είχε πέσει στο κανάλι και κανένας δεν τολμούσε να πηδήξει να το σώσει από τον φόβο ότι θα πυροβολήσουν οι άλλοι. Υπήρχε το κομμάτι απέναντι από το κτίριο του Axel Springer AG που ένα γιγάντιος φωτεινός πίνακας matrix για κάποιον καιρό ενημέρωνε τους ανατολικοβερολινέζους για τα νέα στην δυτική τους έκδοση.
Το κομμάτι που μου έχει μείνει στο μυαλό ήταν της Sonnenallee, κοντά στο πρώτο μου σπίτι στο 160. Αριστερά από την πλευρά των μονών νούμερων του δρόμου, τέσσερις παράλληλους δρόμους κατά μέσα απότομα έπεφτες στο τείχος. Ηταν ένα κομμάτι που το τείχος ήταν χαμηλό, κάπου στα 3 μέτρα και οι δυτικοί είχαν σηκώσει μια ξύλινη πλατφόρμα λίγο πιο ψηλή πλατφόρμα για να μπορείς να κοιτάς από την άλλη και να χαίρεσαι. Σε απάντηση οι ανατολικοί είχαν χτίσει την δική τους πλατφόρμα που δεν ήταν όμως για τους κατοίκους αλλά για την grenz polizei με δύο στρατιώτες απίκου και έναν αξιωματικό να κοιτάζει με τα κυάλια. Το συγκεκριμένο σημείο ήταν εκείνο που τέλειωνε η βόλτα με τον σκύλο και πριν κάνω έκανα 180μοιρών ανέβαινα στην πλατφόρμα, να δω και να με δουν. Κάθε μέρα ο αξιωματικός γύρναγε τα κυάλια να με κοιτάξει. Την τελευταία μέρα που έκανα βόλτα πριν αλλάξω σπίτι αποφάσισα να κουνήσω το χέρι για να το χαιρετήσω. Η απόσταση ήταν περίπου 100 μέτρα. Είμαι όμως σίγουρος ότι είδα το ένα χέρι να ξεκολάει από τα κυάλια και να ανταποδίδει τον χαιρετισμό σαν να καταλάβαινε ότι δεν θα ξαναβρεθούμε.
Υ.Γ. "Η Νέα Υόρκη είναι το Μεγάλο Μήλο αλλά δεν έχει τείχος" ήταν η φράση που με perverse delight η εναλλακτική κουλτούρα του Βερολίνου υπερηφανευόταν για το τείχος της. Το οποίο για τους απ' έξω ακουγόταν τρομακτικό αλλά για αυτούς που ζούσαν μέσα τους ήταν σαν να τους κρατούσε όλους μαζί, σε μια σχέση ψυχροπολεμικού cocooning. Το Βερολίνο ήταν το τείχος. Τόσο που όταν έφυγα, όπως τα μέρη που μεγάλωσα μικρός δεν θέλω να επιστρέψω για να μην καταστρέψω τις αναμνήσεις. Μετά από 31 χρόνια δεν έχω επιστρέψει, ούτε και νομίζω ότι ποτέ θα το κάνω.
