H Nόρτζελαντ και ο διαφορετικός δρόμος της βιωσιμότητας
![H Nόρτζελαντ και ο διαφορετικός δρόμος της βιωσιμότητας](/sites/default/files/styles/article_main_image/public/migrated/2019/03/nordje1.jpg?itok=xaFCA6OE)
Τελευταία φορά που βρέθηκε στην ελληνική επικαιρότητα, ήταν μάλλον σε εκείνο το φιλικό προετοιμασίας του καλοκαιριού, όπου νίκησε τον αήττητο στο φετινό πρωτάθλημα ΠΑΟΚ με 2-1.Η Νόρτζελαντ, η οποία πριν από 11 χρόνια είχε βρεθεί στον δρόμο του Ολυμπιακού στην Ευρώπη, ακολουθεί από το 2016 έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο από τον καθιερωμένο του σύγχρονου επαγγελματικού ποδοσφαίρου, αποτελώντας ένα case study που όχι απλά αξίζει να μελετηθεί, αλλά ενδεχομένως και να βρει μιμητές που θα το εφαρμόσουν ή/και θα το εξελίξουν. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Δανοί, τον τελευταίο χρόνο, έχουν φιλοξενήσει εκπροσώπους από τρία κλαμπ της Bundesliga και ένα της Premier League, για να δουν από κοντά το μοντέλο τους και να κατανοήσουν πώς γίνεται να λειτουργεί ανταγωνιστικά στο υψηλότερο επίπεδο.
Η Νόρτζελαντ από τον Ιανουάριο του 2016 δεν ανήκει σε κάποιον μεγαλοεπιχειρηματία, σε κάποιον ξένο επενδυτή, ούτε καν στον κόσμο της. Πριν από τρία χρόνια η ΜΚΟ Right to Dream, έχοντας φυσικά την απαραίτητη οικονομική στήριξη από ένα γκρουπ επενδυτών, προχώρησε στην απόκτηση του πλειοψηφικού της πακέτου. Στόχος του ιδρυτή της Right to Dream ήταν η δημιουργία μιας ομάδας, η οποία θα βασίζεται εξ ολοκλήρου σε παίκτες από τις ακαδημίες της.
FC Nordsjælland is joining Common Goal
— FC Nordsjælland (@FCNordsjaelland) May 21, 2018
It is with pride and honour, we can confirm, that FC Nordsjælland will be the first club in the world to join the global movement Common Goal.
Read the press announcement here https://t.co/M1YHApro8R#footballforgood pic.twitter.com/0Yc4lx2XXa
Δεν ήταν απλά ένα όραμα, χωρίς βάσεις. Η Right to Dream από το 1993 έχει τις δικές της Ακαδημίες στην Γκάνα, δημιουργώντας ένα πρόγραμμα που στοχεύει στην εξέλιξη των παιδιών σε αθλητικό, αλλά και ανθρώπινο επίπεδο. Οι ακαδημίες της έχουν βραβευτεί και έχουν κατακτήσει αρκετά τουρνουά, μεταξύ των οποίων το Nike Premier Cup και το πρώην Milk Cup, ενώ έχουν βγάλει πάνω από 70 παιδιά που έχουν γίνει επαγγελματίες στην Ευρώπη και την Αμερική. Παράλληλα, 51 από τους σπουδαστές τους έχουν πάρει πλήρεις υποτροφίες σε αγγλικά και αμερικανικά Πανεπιστήμια και Κολλέγια, ενώ το ποσό των συνολικών υποτροφιών που έχουν κερδίσει παιδιά από τη Right to Dream υπολογίζεται στα 40 εκατομμύρια δολάρια. Πέραν της τεχνογνωσίας, βασίζει πολλά και στο δίκτυο σκάουτινγκ, το οποίο έχει εντοπίσει πολλά από τα παιδιά να παίζουν στο δρόμο.
Στις αρχές του 2016 λοιπόν κατάφερε να αποκτήσει την Νόρτζελαντ, δημιουργώντας παράλληλα ακαδημίες στη Δανία. Από τις πρώτες κινήσεις ήταν να εφαρμόσει σε όλες τις ηλικίες το Character Development programme, το οποίο για τους επικεφαλής θεωρείται κλειδί για την επιτυχία. «Αναπτύσσοντας τον ατομικό χαρακτήρα, δίνουμε στα παιδιά μια βάση και ένα πλαίσιο για επιτυχία. Δεν έχει να κάνει μόνο με την δημιουργία νοοτροπίας νικητή, αλλά με ένα θετικό τρόπο σκέψης για να πετύχουν περισσότερα και να βοηθούν τους συνανθρώπους τους», υποστηρίζει χαρακτηριστικά ο Κιθ Σαρπ, υπεύθυνος του προγράμματος. Η δομή του προέρχεται από δεδομένα έρευνας και πατά πάνω σε θεμελιώδεις αθλητικές και ψυχολογικές αρχές, ενώ πλαισιώνεται από ταξίδια και αλληλεπίδραση με τις κοινότητες από τις οποίες προέρχονται τα παιδιά. Κάθε εβδομάδα γίνονται δύο συνεδρίες, όπου τα παιδιά έρχονται κοντά και συζητούν με τους δασκάλους τα πάντα. Σε σχετική έρευνα που πραγματοποίησαν στους γονείς τους για το αν άλλαξε η συμπεριφορά των παιδιών προς το καλύτερο από τότε που ξεκίνησαν το πρόγραμμα, το 80% απάντησε ναι.
Επιστρέφοντας στο τώρα, η Νόρτζελαντ τερμάτισε στην πρώτη εξάδα και παίζει στα πλέι οφ στον όμιλο του πρωταθλητή. Στο 2-2 με την Κοπεγχάγη, είχε στην 11άδα της 4 παιδιά που έχουν αναδειχθεί από τα τμήματα υποδομής. Έχοντας ηλικιακό μέσο όρο στο ρόστερ τα 21.4 χρόνια, περίπου το 80% του ρόστερ αποτελείται από παίκτες που έχουν ανατραφεί είτε στις ακαδημίες της Νόρτζελαντ, είτε σε αυτές της Right to Dream. Στόχος είναι στο άμεσο μέλλον, να παίζουν στην πρώτη ομάδα αποκλειστικά παιδιά των συστημάτων υποδομής στη Γκάνα ή την Δανία.
Ο CEΟ του πρότζεκτ, Σόρεν Κρίστενσεν, μίλησε γι' αυτό στο Sustainability Report, τονίζοντας: «Ο λόγος που η Νόρτζελαντ είναι μοναδική περίπτωση στους ποδοσφαιρικούς συλλόγους είναι γιατί ανήκει σε μη κερδοσκοπική οργάνωση, που σημαίνει ότι τα χρήματα που βγάζουμε επενδύονται ξανά σε περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους ανθρώπους, προκειμένου να δουν τα όνειρά τους να γίνονται πραγματικότητα. Προσπαθούμε να εισάγουμε κοινωνικά ζητήματα, όπως η ισότητα των φύλλων στις αρχές μας και στη συνέχεια να ωθούμε τους φιλάθλους, τους συνεργάτες και ολόκληρη την κοινότητα να τα υποστηρίζει και να κινείται προς την σωστή κατεύθυνση». Στο ματς με την Κοπεγχάγη, οι παίκτες φορούσαν φανέλες με ονόματα γυναικών που ενέπνευσαν, όπως αυτό της πρώτη γυναίκας πρωθυπουργού στη χώρα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της γυναίκας και μια έρευνα που κατέληξε πως μόνο το 20% των ανδρών μπορούν να σκεφτούν όνομα μιας γυναίκας-προτύπου. Στη συνέχεια, οι φανέλες βγήκαν σε δημοπρασία και τα έσοδα διατέθηκαν στην ενίσχυση της γυναικείας ομάδας της Νόρτζελαντ. Από την πρώτη στιγμή που ιδρύθηκε, οι διοικούντες φρόντισαν να έχουν οι γυναίκες τις ίδιες ώρες προπόνησης, το ίδιο επίπεδο και τις ίδιες εγκαταστάσεις με τους άνδρες. Πριν από έναν χρόνο, η Νόρτζελαντ έγινε ο πρώτος επαγγελματικός σύλλογος που έγινε μέρος του Common Goal Initiative, της πρωτοβουλίας του Χουάν Μάτα, δίνοντας το 1% του τζίρου τους για τη στήριξη του σκοπού.
Για την ακρίβεια, το 1% από κάθε οικονομική κίνηση, νέο συμβόλαιο, μεταγραφή, μισθούς κτλπ δίνεται στο Common Goal, ενώ τα μέλη αποφασίζουν τα τρία πρότζεκτ στα οποία θα δοθούν τα χρήματα. Η Νόρτζελαντ στέλνει τις νεανικές της ομάδες σε μέρη που δρα το Common Goal, στην Αφρική και την Ανατολική Ευρώπη, προκειμένου να έρθουν σε επαφή με τους ανθρώπους που αλλάζουν τη ζωή τους με τις δωρεές τους, να μιλήσουν μαζί τους, να ωφεληθούν μέσω της επαφής και των εμπειριών. «Να παίζεις σε ανταγωνιστικό επίπεδο το πρωί και το απόγευμα να πηγαίνεις και να βοηθάς τον κόσμο. Αυτό είναι μέρος του να είσαι μέλος της Right to Dream και της Νόρτζελαντ. Μέρος του να δίνεις κάτι πίσω στην κοινωνία. Χρειάζεται να υπάρχει ανταλλαγή, όχι απλά να πηγαίνεις μια επίσκεψη σαν σε μουσείο», λέει ο Κρίστενσεν, που βλέπει την ομάδα του να σκέφτεται συνεχώς νέες ιδέες για κοινωνικές δράσεις.
Και κάπου εδώ έρχεται το κρίσιμο ερώτημα. Πώς καταφέρνει μια επαγγελματική ποδοσφαιρική ομάδα, που στην ουσία είναι Μη Κυβερνητική Οργάνωση, να επιβιώνει; Η Νόρτζελαντ μέχρι στιγμής το κάνει πράξη χάρη στις πωλήσεις παικτών που παράγει και στα στάνταρ έσοδά της. Εισιτήρια, τηλεοπτικά, προϊόντα κτλπ. Άλλωστε, οι «τίγρεις», παρά το χαμηλό αγωνιστικό μπάτζετ και τις περιορισμένες μεταγραφές, πέρυσι τερμάτισαν στην τρίτη θέση και φέτος έπαιξαν Ευρώπη, καταφέρνοντας ξανά να μπουν στα πλέι οφ για τον πρωταθλητή. Οι άνθρωποι της ομάδας θεωρούν ότι το εκπαιδευτικό τους πρόγραμμα κρύβεται πίσω από αυτό, προετοιμάζοντας τα παιδιά με τον καλύτερο τρόπο για την πρώτη ομάδα και δημιουργώντας παίκτες με κοινές αρχές, με ενδιαφέρον για την κοινωνία και με αίσθημα αυτοθυσίας και συλλογικότητας. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι οι περισσότεροι από αυτούς εκπροσωπούν τις μικρές εθνικές τους. Το πλάνο για την βιωσιμότητα όμως δεν μένει εκεί. Στόχος είναι σταδιακά να βρεθούν εναλλακτικές πηγές εσόδων, «ξένες» προς την ποδοσφαιρική αγορά και σχετικές με την ιδιαιτερότητα του κλαμπ. «Ο μόνος τρόπος είναι να χτίσουμε εμπορική αξία γύρω από τις αξίες που έχουμε. Πρέπει να υπάρχει αξία σε αυτό που κάνουμε, επειδή είναι κάτι το διαφορετικό, κάτι μοναδικό. Αυτό το εμπορικό περιβάλλον πρέπει να εξερευνήσουμε», τονίζει ο Κίρστενσεν, που βλέπει την κοινωνική ευθύνη ως μέσο οικονομικής σταθερότητας. Άλλωστε, όλες οι διαδικασίες είναι ανοιχτές. Ο σύλλογος υποστηρίζει ότι λειτουργεί με διαφάνεια, θεωρώντας ότι αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος για να πετύχει την βιωσιμότητα σε συνδυασμό με την διατήρηση του κοινωνικού του προφίλ.
Επειδή φυσικά μιλάμε για επαγγελματικό αθλητισμό και εκατομμύρια, η ισορροπία ανάμεσα στην αξιοποίηση και την εκμετάλλευση είναι πολύ λεπτή. Η Right to Dream, πριν καν αποκτήσει την Νόρτζελαντ, είχε συμφωνία και χρηματοδότηση από την Μάντσεστερ Σίτι, η οποία έχει τον πρώτο λόγο για όλα τα ταλέντα, ακόμα και γι' αυτά που καταλήγουν στη Δανία. Μέσω των Football Leaks έχουν διαρρεύσει διάφορα για τον τρόπο που οι Άγγλοι έβλεπαν τους παίκτες μόνο σαν αριθμούς, αποφασίζοντας εκείνοι για το μέλλον τους χωρίς να ρωτάνε τους νεαρούς, ενώ όσοι δεν «κάνουν» απλά μένουν στα αζήτητα. Η συγκεκριμένη τακτική φυσικά αφορά όλες τις επαγγελματικές ομάδες και ακαδημίες. Ο σκληρός ρεαλισμός του σύγχρονου ποδοσφαίρου δεν είναι αποκλειστικότητα καθενός. Ακόμα και με τα στραβά της «μητρικής» ακαδημίας, όμως, είναι δεδομένο ότι η Νόρτζελαντ κινείται με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο, συνδυάζοντας την αναπτυγμένη κοινωνική ευθύνη με την ποδοσφαιρική εξέλιξη και την βιωσιμότητα. Περνά διαφορετικά μηνύματα, κάνει πράγματα για την τοπική κοινότητα και την ισότητα, δίνει σημαντικό βάρος στην εκπαίδευση.
Σε καιρούς χρεοκοπημένων ΠΑΕ και κοινωνιών, έχει σίγουρα πράγματα να δώσει...
Διάβασε όλα τα τελευταία νέα της αθλητικής επικαιρότητας. Μάθε για όλους τους live αγώνες σήμερα και δες τις αθλητικές μεταδόσεις της ημέρας και της εβδομάδας μέσα από το υπερπλήρες Πρόγραμμα TV του Gazzetta.