Η Πόλη των πόλεων εάλω
Η σχέση μου με την Κωνσταντινούπολη είναι λίγο μυστήρια. Δεν έχω πάει πολλές φορές, ούτε έχω μείνει τόσες πολλές μέρες, αλλά από την πρώτη φορά που πήγα και μάλιστα οδηγώντας, ένιωσα σπίτι. Πριν γράψω για την τωρινή κατάσταση, επιτρέψτε μου να γράψω μερικές γραμμές για αυτά που έχω σαν προσλαμβάνουσες παραστάσεις από την Πόλη.
Η Κωνσταντινούπολη δεν είναι μια απλή πόλη. Δεν είναι καν μία μόνο πόλη. Είναι μια ολάκερη πολιτεία, πολλές πόλεις μαζί. Η έκτασή της είναι απίστευτη, όπως απίστευτη είναι και η γεωγραφική της τοποθεσία. Θα εκφράσω κάτι που ξέρω ότι θα εγείρει ίσως αντιδράσεις, αλλά ξέρετε τώρα, who cares; Η Κωνσταντινούπολη δεν μπορεί να ανήκει κάπου συγκεκριμένα. Ούτε σε μας, ούτε στους “άλλους”. Δεν είναι ελληνική, δεν είναι τουρκική. Είναι πανανθρώπινη. Ανήκει στην ιστορία της. Είναι ένα τεράστιο πολιτιστικό μνημείο ολόκληρης της ανθρωπότητας και νομίζω ότι θα έπρεπε να διοικείται υπό ένα καθεστώς ιδιότυπης αυτονομίας και προστασίας από τον ΟΗΕ. Ανόητος όποιος θα προσπαθούσε να εξαφανίσει τα ίχνη που άφησε κάθε λαός και κάθε επισκέπτης περνώντας από αυτή την πόλη. Ρωτήστε κι αυτούς που ασβέστωσαν ή ξήλωσαν τα ψηφιδωτά της Αγιάς Σοφιάς. Η μνήμη δε σβήνεται.
Οι κάτοικοί της; Όλων των ειδών άνθρωποι. Ακραία φτώχεια και ακραίος πλούτος. Όταν λέμε πλούσιος στην Κωνσταντινούπολη, είναι πολύ πιο huge από αυτό που ξέρουμε. Πολυτελείς κατοικίες πάνω στο Βόσπορο με πριβέ μαρίνες για εύκολη και γρήγορη θαλάσσια μετακίνηση ή σπιταρώνες χωμένες στους ολόφυτους λόφους με θέα στις γέφυρες ή στα νησιά. Όταν λέμε φτωχός, μιλάμε για μηχανή του χρόνου. Ταξίδι στη δεκαετία του '50 με μηδαμινές υποδομές και αμφίβολη επιβίωση την επαύριο. Πείνα και δυστυχία. Οι φάτσες πολυποίκιλες. Από χαρακτηριστικά σχεδόν μογγολικά μέχρι ευρωπαϊκές φυσιογνωμίες. Σε κάποια μέρη θα δυσκολευόσασταν πάρα πολύ να πιστέψετε ότι δεν είστε μεταξύ Ελλήνων. “Δεν είσαι Τούρκος;” με ρώτησε η Σελίν στο μπαρ της στο Νισάντασι. “Άνετα θα ήσουν Ελληνίδα” της απάντησα εγώ. Μιλούσαμε όλο το βράδυ με εκείνη και τον άντρα της, παιδιά της upper class της Πόλης. Συζητήσαμε για την Κωνσταντινούπολη, για την κρίση, για τις μουσικές μας, για την ιστορία, για το μέλλον, για τους Τούρκους και τους Έλληνες, για τον Ερντογάν και την πολιτική. Ήπιαμε, χορέψαμε και δώσαμε ραντεβού στη Θεσσαλονίκη.
Θα ξαναπήγαινα αύριο αν μπορούσα. Στο Μπεγιόγλου και στο Τοπ Χανέ. Στο Νισάντασι και στο Καρακόι. Μόνος μου δυστυχώς. Δε βρίσκεται κανείς τόσο τρελός να με συνοδέψει, το κορίτσι μου φοβάται και οι φίλοι μου με κράζουν. Και την άνοιξη; Στο Final 4 ; ΟΚ μπορεί ο Παναθηναϊκός να μην είναι έτοιμος φέτος, αλλά πώς να μείνουμε μακριά από F4 στην Πόλη; Ένα αθλητικό γεγονός στόχευσαν και τώρα οι καμικάζι αυτοκτονίας, δυστυχώς με μεγάλη “επιτυχία” κι αν δεν ήταν τα εκατομμύρια της Turkish και της Dogus, θα σου έλεγα αν θα γινόταν ξανά εκεί διεθνές αθλητικό ραντεβού.
Νόμιζα ότι την πιο τρομακτική στιγμή έξω από το γήπεδο της Μπεσίκτας την είχα ζήσει εγώ, όταν την είχαν πέσει οι φανατικοί της κι έσπαγαν γύρω μου αυτοκίνητα με σημαίες της Γαλατά, που τόλμησαν να κορνάρουν πανηγυρίζοντας τον τίτλο έξω από το “σπίτι” τους. Το προχτεσινό κακό δε χωράει πολλά λόγια. Παραπάνω από το θρήνο είναι ο τρόμος. Ο ορισμός της λέξης “τρομοκρατία”. Κυβερνάει ο τρόμος και η ανασφάλεια. Τα τείχη που κάποτε κατέστρεφαν οι Φράγκοι και οι Οθωμανοί υψώθηκαν ξανά και απαγορεύουν την ξέγνοιαστη πρόσβαση στην Πόλη των Ονείρων. Η Πόλη εάλω από τον φόβο.
Θα ξαναμπούμε Χρυσάκι στο αμάξι. Θα περνάμε πάλι ανάμεσα στις τεράστιες σημαίες με την ημισέληνο και θα αγνοούμε πάλι τα ανεξήγητα διόδια. Θα φτάσουμε στο Γαλατά πάλι νωρίς και θα περπατήσουμε στην Ιστικλάλ ακούγοντας πάντα Ευανθία Ρεμπούτσικα. Θα ξαναφάμε σάντουιτς με σκουμπρί στο λιμάνι, μύδια στη Στοά και κεμπάπ στο Τούνελ. Ποτάκια στο Καρακόι, στη Σελίν για κέρασμα και θα πιούμε τσάι και ναργιλέ στο Τοπ Χανέ. Κι όπως σού 'πα. Αν είναι γραφτό να συμβεί στην Πόλη, ε τι να πω; Ας συμβεί στην Πόλη ρε γαμώτο.
