100 χρόνια ΠΑΟΚ: Το ποδόσφαιρο πέρα από τις τέσσερις γραμμές του γηπέδου

• Οι προτάσεις του 1940 που παραμένουν επίκαιρες
• Από την Κύπρο της δικτατορίας μέχρι το ξεχασμένο αρχείο της Δόξας Δράμας
• Στο επίκεντρο η ιστορία του ΠΑΟΚ

Με δύο συνεδρίες, οκτώ εισηγήσεις και θεματολογία που ξεπέρασε τα στενά όρια του ποδοσφαίρου, ολοκληρώθηκε το πρώτο μέρος των εργασιών του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου «100 Χρόνια ΠΑΟΚ – Ποδόσφαιρο και Κοινωνία», που φιλοξενείται στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Από τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ποδοσφαιρικής ταυτότητας μέχρι την ιστορία του ελληνικού και κυπριακού ποδοσφαίρου, οι εισηγητές ανέδειξαν πώς το άθλημα συνδέθηκε με τις κοινωνικές εξελίξεις, τις πολιτικές αποφάσεις και την καθημερινότητα διαφορετικών γενεών.

Οι προτάσεις του 1940 που παραμένουν επίκαιρες

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές της πρώτης συνεδρίας, με θέμα «Το Ποδόσφαιρο στην Ευρώπη και τον Κόσμο», ήταν η εισήγηση των ιστορικών Στράτου Δορδανά και Βάιου Καλογρηά. Οι δύο ερευνητές παρουσίασαν μια έκθεση του Ιουνίου του 1940, στην οποία καταγράφονταν προτάσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του ελληνικού ποδοσφαίρου. Οικονομική εξυγίανση, ενίσχυση περισσότερων συλλόγων ώστε να γίνει ανταγωνιστικότερο το πρωτάθλημα, αντιμετώπιση της βίας στα γήπεδα και λειτουργία μιας αξιόπιστης ΕΠΟ βρίσκονταν ήδη στην ημερήσια διάταξη πριν από 86 χρόνια! Η διαπίστωση ότι αρκετά από τα ίδια ζητήματα εξακολουθούν να απασχολούν το ελληνικό ποδόσφαιρο έδωσε ξεχωριστό ενδιαφέρον στην ιστορική αναδρομή.

Δείτε Επίσης

ΠΑΟΚ: Το μήνυμα Σαββίδη για το μέλλον και το νέο γήπεδο - Ξεκίνησε το συνέδριο

Στην ίδια συνεδρία, ο Matthew Taylor, καθηγητής στο βρετανικό De Montfort University, ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο το ποδόσφαιρο συνέβαλε στη διασύνδεση των ευρωπαϊκών κοινωνιών, πολύ πριν διαμορφωθούν οι σημερινές διοικητικές δομές του αθλήματος. Από την εξάπλωσή του στα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι την ανάπτυξη του γυναικείου ποδοσφαίρου, ανέδειξε τη σημασία της μετακίνησης ανθρώπων και ιδεών πέρα από τα εθνικά σύνορα. Ο καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου της Βαλένθια, Ramon Llopis Goig, εξέτασε κατά πόσο το ποδόσφαιρο συμβάλλει στη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας, επισημαίνοντας τις ανισότητες ανάμεσα στις οικονομικά και ποδοσφαιρικά ισχυρές χώρες και στις χώρες των Βαλκανίων, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Από την Κύπρο της δικτατορίας μέχρι το ξεχασμένο αρχείο της Δόξας Δράμας

Η δεύτερη συνεδρία, με τίτλο «Το ελληνικό και κυπριακό ποδόσφαιρο από το χθες στο σήμερα», περιλάμβανε σημαντικές ιστορικές αναφορές. Ο Πέτρος Παπαπολυβίου, αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Κύπρου, παρουσίασε την πολιτική διάσταση της συμμετοχής κυπριακών ομάδων στην ελληνική Α' Εθνική από το 1967 έως το 1974, αναλύοντας τον τρόπο με τον οποίο η στρατιωτική δικτατορία επιχείρησε να αξιοποιήσει το ποδόσφαιρο για προπαγανδιστικούς σκοπούς. Στην περίοδο της ΕΟΚΑ, από το 1955 έως το 1959, επικεντρώθηκε ο Χάρης Αλεξάνδρου, εξετάζοντας τη συμμετοχή κυπριακών ποδοσφαιρικών σωματείων στον αγώνα και τα κατασταλτικά μέτρα των βρετανικών αρχών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η εισήγηση της Γεωργίας Μπακάλη για το ιστορικό αρχείο της Δόξας Δράμας της περιόδου 1945-1965, το οποίο εντόπισε σε ένα υπόγειο. Μέσα από τα έγγραφα αναδείχθηκε η στενή σχέση του συλλόγου με την τοπική κοινωνία, αλλά και η σημασία της διάσωσης ιστορικών τεκμηρίων, καθώς ακόμη και μεγάλοι ελληνικοί σύλλογοι δεν διαθέτουν οργανωμένα αρχεία. Η ερευνήτρια περιέγραψε τη Δόξα της χρυσής εποχής ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της ρομαντικής πλευράς του ποδοσφαίρου, σε χρόνια που μόνο αθώα δεν ήταν. Τη δεύτερη συνεδρία συμπλήρωσε η παρουσίαση των Θανάση Τσούμα και Μανώλη Χουμεριανού για τη μετάβαση από τον ερασιτεχνισμό στον επαγγελματισμό και τον καθοριστικό ρόλο του ΠΣΑΠ στη διαμόρφωση της επαγγελματικής ταυτότητας των ποδοσφαιριστών.

Στο επίκεντρο η ιστορία του ΠΑΟΚ

Οι εργασίες συνεχίζονται το Σάββατο (10/10), από τις 09:00 έως τις 20:00, με έξι θεματικές ενότητες. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει το παρόν και το μέλλον του ελληνικού ποδοσφαίρου, τις διεθνείς σχέσεις και την αθλητική διπλωματία, τις ελληνικές οπαδικές κοινότητες, καθώς και δύο ενότητες αφιερωμένες αποκλειστικά στην ιστορία του ΠΑΟΚ.

Το συνέδριο, που διοργανώνεται με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση του συλλόγου, ολοκληρώνεται την Κυριακή (11/10).