MotoGP: Πόσο κοστίζει μια ρήτρα μπροστά στο φόβο;

• Η ρωγμή στο πέπλο της κανονικότητας
• Η απάντηση του «αφεντικού»
• Η ομολογία του Μίλερ και το κενό στην εκπροσώπηση
• Τα φώτα θα ανάψουν, αλλά...

Στον λαμπερό κόσμο του MotoGP, η «ασφάλεια» είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο πωλήσεων. Χιλιάδες εργατοώρες αναλύσεων για τις στολές με αερόσακο, δελτία Tύπου για τις νέες ασφάλτινες ζώνες διαφυγής, επιτροπές επί επιτροπών που συνεδριάζουν για το αν ένα κερμπ εξέχει δύο χιλιοστά παραπάνω. Όλα αυτά, βέβαια, όσο ο κίνδυνος περιορίζεται εντός της πίστας και μπορεί να κοστολογηθεί, να διαφημιστεί και να τιμολογηθεί.

Όταν όμως η συζήτηση φεύγει από τα χρονόμετρα και πάει στη γεωπολιτική πραγματικότητα μιας περιοχής που βρίσκεται στα πρόθυρα γενικευμένης ανάφλεξης, το αφήγημα καταρρέει με κρότο. Εκεί, η έννοια της προστασίας εξαφανίζεται μονομιάς από το λεξιλόγιο της διοργάνωσης και δίνει τη θέση της σε μια λέξη που ακούγεται πολύ πιο οικεία στα κλειστά γραφεία: ρήτρες.

Η ρωγμή στο πέπλο της κανονικότητας

Η ανακοίνωση της Yamaha ότι τραβάει τη γραμμή και απαγορεύει στο προσωπικό της να ταξιδέψει στη Λουσάιλ ξεπερνάει το επίπεδο της αγωνιστικής είδησης. Είναι ένα ηχηρό χαστούκι στην επίσημη γραμμή που θέλει το τσίρκο να συνεχίζει αμέριμνο, ό,τι κι αν συμβαίνει γύρω του. Οι Ιάπωνες, παρά την εικόνα που έχουμε για τη συντηρητική κουλτούρα τους, δεν μπήκαν στον κόπο να επινοήσουν κάποια τεχνική δυσκολία. Επικαλέστηκαν την εταιρική ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους τους.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία που συχνά χάνεται πίσω από τους προβολείς: το MotoGP δεν είναι μόνο οι 22 αναβάτες της εκκίνησης. Είναι εκατοντάδες μηχανικοί, τηλεοπτικά συνεργεία, μάγειρες, οδηγοί φορτηγών και τεχνικοί τηλεμετρίας. Άνθρωποι που δουλεύουν άπειρες ώρες κάθε αγωνιστικό 3ήμερο, που δεν αμείβονται με εκατομμύρια και που οι οικογένειές τους πίσω στην Ευρώπη ή όπου βρίσκονται παρακολουθούν με σφιγμένο στομάχι τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Για αυτούς τους ανθρώπους, η Yamaha αποφάσισε ότι το ρίσκο δεν αξίζει ένα αγωνιστικό Σαββατοκύριακο.

Η απάντηση του «αφεντικού»

Ποια ήταν η αντίδραση της Dorna; Καμία έκπληξη για όποιον γνωρίζει πώς λειτουργεί η σύγχρονη βιομηχανία του θεάματος. Αντί για έναν στοιχειώδη διάλογο ή μια ειλικρινή επαναξιολόγηση των συνθηκών, η απάντηση ήρθε με τη γλώσσα της απόλυτης εργοδοτικής πυγμής. Υπενθύμιση των «συμβατικών συνεπειών», προειδοποιήσεις για πειθαρχικές κυρώσεις μέσω της FIM και μια ξεκάθαρη επίδειξη ισχύος.

Το μήνυμα είναι σαφές: τα κρατικά συμβόλαια έχουν υπογραφεί, τα πετροδόλαρα έχουν διασφαλιστεί, η τηλεοπτική παραγωγή πρέπει να παραδοθεί στην ώρα της. Το αν οι άνθρωποι που καλούνται να στήσουν αυτό το πανηγύρι νιώθουν ασφαλείς, αποτελεί δευτερεύουσα λεπτομέρεια. Ο διαχρονικός μύθος του μηχανοκίνητου αθλητισμού ότι «εμείς δεν κάνουμε πολιτική, κάνουμε μόνο σπορ» ξεγυμνώνεται για πολλοστή φορά. Πολιτική κάνεις από τη στιγμή που δέχεσαι να γίνεις η λαμπερή βιτρίνα ενός καθεστώτος, απλώς επιλέγεις να την ξεχνάς όταν τα πράγματα δυσκολεύουν.

Η ομολογία του Μίλερ και το κενό στην εκπροσώπηση

Εκεί που το επίσημο αφήγημα διαλύθηκε οριστικά, ήταν στις δηλώσεις του Τζακ Μίλερ. Ο Αυστραλός δεν κρύφτηκε πίσω από δημόσιες σχέσεις. Το είπε ωμά, με τη γλώσσα των γκαράζ: «Υπάρχουν 19 από εμάς που δεν θέλουμε να πάμε εκεί». Όταν αθλητές που συνηθίζουν να φλερτάρουν με το νοσοκομείο κάθε Κυριακή ζητούν γραπτά σχέδια εκκένωσης και ασφαλιστήρια ζωής για να μπουν στο αεροπλάνο, η κατάσταση έχει ξεφύγει προ πολλού από τη σφαίρα της υπερβολής.

Και κάπου εδώ αναδεικνύεται η πιο πικρή πτυχή της υπόθεσης. Αυτοί οι 19 δεν έγιναν ποτέ φωνή. Χωρίς ένα ενιαίο σωματείο να τους καλύψει, εγκλωβισμένοι σε ατομικά συμβόλαια, πιέσεις χορηγών και το φόβο ότι μια άρνηση θα σημάνει το τέλος της καριέρας τους, οι υπόλοιποι αναγκάζονται να μπουν στη σειρά. Η απουσία συλλογικής στάσης επιτρέπει στη διοργάνωση να λειτουργεί «διαίρει και βασίλευε», απομονώνοντας τη Yamaha ως τη μοναδική «προβληματική» παραφωνία.

Τα φώτα θα ανάψουν, αλλά...

Το Grand Prix στο Κατάρ κατά πάσα πιθανότητα θα διεξαχθεί. Οι κάμερες θα ζουμάρουν στα αυτοκόλλητα των χορηγών στις μοτοσικλέτες και στα κράνη, οι επίσημοι θα χαμογελούν στις κλιματιζόμενες σουίτες και οι βαθμοί θα μοιραστούν κανονικά.

Όμως, το φετινό GP του Κατάρ θα κουβαλάει μια σκιά που δεν κρύβεται με κανέναν προβολέα: την υπενθύμιση ότι στο σύγχρονο επαγγελματικό αθλητισμό, η έννοια της ομάδας και της οικογένειας σταματάει ακριβώς εκεί που αρχίζουν οι ρήτρες και τα πρόστιμα. Και ότι για να συνεχιστεί το σόου, ο φόβος και η λογική των ανθρώπων της πρώτης γραμμής μπορούν άνετα να πεταχτούν στον κάλαθο των αχρήστων.