Όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου έδωσε εντολή για το ερευνητικό «Χόρα» που είχε βγάλει η Τουρκία στο Αιγαίο: «Βυθίστε το!»
![Όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου έδωσε εντολή για το ερευνητικό «Χόρα» που είχε βγάλει η Τουρκία στο Αιγαίο: «Βυθίστε το!»](/sites/default/files/styles/article_main_image/public/2023-08/horra_andreas.jpg?itok=-EUfTtP2)
Οι προκλήσεις της Τουρκίας με τις παράνομες Navtex και τα «ερευνητικά» πλοία που βγάζει στο Αιγαίο, δεν είναι τωρινό φαινόμενο. Οι προκλήσεις της δεν ξεκίνησαν με το «Τσεσμέ», το «Όρουτς Ρέις», το «Γιαβούζ» και το «Καστορόν». Μεγάλη κρίση μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας είχε υπάρξει και το 1976, αναγκάζοντας τον Ανδρέα Παπανδρέου να πει, την ιστορική φράση «βυθίσατε το Χόρα» και να συνεργαστεί (όπως ήθελε η φημολογία της εποχής, δίχως να επιβεβαιωθεί) με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, καθώς σαν σήμερα, το τουρκικό «Χόρα» είχε παραβιάσει για πρώτη φορά την ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Η Άγκυρα, κλιμάκωνε συνεχώς την ένταση, με αφορμή τα πετρέλαια του Αιγαίου και το ενδεχόμενο εκμετάλλευσης τους. Με το πρόσχημα των ερευνών, οι Τούρκοι αμφισβήτησαν τα ελληνικά χωρικά ύδατα δυο φορές μέσα σε δέκα χρόνια. Πρώτα το 1976 με το ωκεανογραφικό «Χόρα» και άλλη μια, το 1987 με το «Σισμίκ».
Στις 6 Αυγούστου 1976 το «Χόρα» παραβίασε για πρώτη φορά την Ελληνική υφαλοκρηπίδα πλέοντας βορειοανατολικά της Λέσβου και αυτόματα σήμανε συναγερμός στην Αθήνα, σε σημείο μάλιστα ο Ανδρέας Παπανδρέου να προβεί στην ιστορική δήλωση: «Βυθίσατε το Χόρα». Μια φράση που φαίνεται ότι προήλθε κατόπιν συνεννόησης με τον πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή.
Η συζήτηση της ΡΗ’ συνεδρίασης της Βουλής, της 23ης Μαΐου 1980, για τη δήλωση «Βυθίσατε το Χόρα» μεταξύ του Ευάγγελου Αβέρωφ, του Ανδρέα Παπανδρέου και του Παναγιώτη Κανελλόπουλου ήταν η εξής:
Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας (Υπ. Εθνικής Αμύνης): Εφ’ όσον λοιπόν δεν μπορούμε να έχουμε απόφαση Διεθνών Δικαστηρίων, που να λέει “αυτό είναι το ορθό”, εφ’ όσον δεν μπορούμε να έχουμε εκτελεστή απόφαση Διεθνούς Σώματος είμεθα πάντοτε παρόντες οποτεδήποτε αμφισβητούνται τα δικαιώματά μας στον εναέριο χώρο. Είτε στα 10, είτε στα 6 μίλια. Είμεθα παρόντες, κατά τρόπο μαχητικό. Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα παραπάνω. Όποιος θέλει παραπάνω, θέλει πολιτική του “Βυθίσατε το Χόρα”. Θέλει πολιτική καταρρίψεων. Αυτό δεν θα το κάνουμε εμείς. Και αν ακολουθούμε σωστή τακτική ή όχι σε 18 μήνες θα έχει την ευκαιρία να το κρίνει ο Ελληνικός Λαός.
Ανδρέας Παπανδρέου (Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ): Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να αναφερθώ σε δύο σημεία. Το πρώτο είναι το περίφημο “Βυθίσατε το Χόρα”. Έχω πολλές φορές δεχθεί τα πυρά και της Κυβέρνησης και του Τύπου πάνω σ’ αυτό το σύνθημα. Είμαι δυστυχώς δεσμευμένος και δεν είμαι σε θέση να μιλήσω, οποιαδήποτε φθορά και αν αυτό επιφέρει, γιατί σέβομαι κοινές αποφάσεις σε κρίσιμα θέματα. Πάρα πέρα δεν είμαι σε θέση να πω, αλλά είμαι υποχρεωμένος, αν δε σταματήσει αυτή η ιστορία, κάποτε να παραβιάσω το λόγο μου και να μιλήσω.
Το δεύτερο σημείο είναι ότι ο Υπουργός Εθνικής Αμύνης αποσιώπησε μια σημαντική συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1976, σύμφωνα με την οποία ακολουθείται η εξής διαδικασία, όσον αφορά ασκήσεις των Τούρκων στο Αιγαίο. Πρώτα ειδοποιείται η Ελλάδα για τις ασκήσεις, τις οποίες προτίθεται να εκτελέσει στο Διεθνή χώρο του Αιγαίου κοντά στα δικά μας εναέρια όρια, ακόλουθα δε η Ελλάδα κάνει τις παρατηρήσεις της. Τονίζει π.χ. ότι αυτό αποτελεί παραβίαση αεροδιαδρόμου ή ότι αποτελεί παραβίαση του εναέριου χώρου μας. Στη συνέχεια, αυτό είναι το απίστευτο της συμφωνίας, η Τουρκία μπορεί να μην προσαρμοσθεί στις δικές μας τοποθετήσεις και μπορεί να προχωρήσει και να εκτελέσει “ως εσχεδιάσθη” -AS PLANNED-, αυτή είναι η φράση της συμφωνίας, τις ασκήσεις της. Και ποιο προνόμιο διατηρεί πλέον η Ελλάδα; Να απευθυνθεί προς Διεθνείς οργανισμούς όπως είναι το ΙΚΑΟ, ή όπως είναι – αν είμαστε στην Συμμαχία – το ΝΑΤΟ. Και αυτό ακριβώς κ. Υπουργέ κάνατε.
Διαμαρτυρηθήκατε μάλιστα διαμαρτυρήθηκε πρώτη η Τουρκία – διότι είχατε την αποφασιστικότητα να παρακολουθήσετε. Παρακαλώ τον κ. Υπουργό να μου πει αν αυτή η συμφωνία, αυτό το κείμενο, το οποίο αυτή την ώρα κάπως θυμάμαι, όχι όμως λεπτομερειακά, υπάρχει και αν έχω δίκιο όταν κάνω αυτές τις παρατηρήσεις.
Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας (Υπ. Εθνικής Αμύνης): Κύριε Πρόεδρε, δεν ενθυμούμαι και εγώ αυτή τη συμφωνία, θα πάω σε λίγο στο Υπουργείο, θα τη δω, και το απόγευμα θα είμαι σε θέση να σας πω. Όσο για το πρώτο που είπατε, πρώτη φορά το λέτε, όταν ένας Αρχηγός ή και οποιοδήποτε μέλος του Κοινοβουλίου επικαλείται λόγους Εθνικού συμφέροντος, για να μην μπορεί να εξηγήσει κάτι η Κυβέρνηση και οποιοσδήποτε άλλος, έχει υποχρέωση να σέβεται αυτή η δήλωση. Ελπίζω να την σέβεσθε και σεις, όταν η Κυβέρνηση σας λέγει ότι δεν μπορεί να μιλήσει για ορισμένα πράγματα, γιατί αυτό μπορεί να βλάψει τα Εθνικά συμφέροντα.
Παναγιώτης Κανελλόπουλος: Κύριε Πρόεδρε, δεν πρόκειται να αγορεύσω δεν παραβιάζετε τίποτα. Θα ήθελα να βεβαιώσω τη Βουλή, ότι πράγματι ο κ. Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ προέβη στη διατύπωση των λέξεων εκείνων για ορισμένο Εθνικό σκοπό. Με διαβεβαίωσε ο ίδιος τον Αύγουστο του 1976 όταν είχαμε συναντηθεί και τον ερώτησα πώς έφθασε στο σημείο να διατυπώσει μια τέτοια φράση, μου είπε γιατί το έκανε και βεβαιώθηκα ότι το έκανε για λόγους εθνικούς.
Ανδρέας Παπανδρέου (Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ): Θέλω να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο, κύριο Κανελλόπουλο, γιατί επιβεβαίωσε ακριβώς αυτό το οποίο είπα.
Από την πλευρά του, ο Πέτρος Μολυβιάτης, στενός συνεργάτης του Κωνσταντίνου Καραμανλή και πρώην ΥΠΕΞ, είχε δηλώσει το 2002 στη Βουλή: «Μίλησα με τον Ανδρέα Παπανδρέου και του είπα: Κύριε πρόεδρε, το “Χόρα” μπήκε στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, κάνει έρευνες και επομένως μπαίνουμε σε κρίση με την Τουρκία. Ο μακαρίτης ο Παπανδρέου μού απάντησε: «Ο πρόεδρος νομίζει ότι πρέπει να εγκαταλείψω την περιοδεία μου και να επιστρέψω;». Του είπα: “Κύριε πρόεδρε αυτό είναι δικό σας θέμα. Όταν αποφασίσετε να επιστρέψετε θα σας ενημερώσει πλήρως ο πρωθυπουργός”.
Αυτή ήταν η μόνη επαφή που εγένετο μεταξύ πρωθυπουργού δι’ εμού και του Ανδρέα Παπανδρέου για το επεισόδιο. Ο Ανδρέας Παπανδρέου γύρισε από τη Θράκη μετά δυο μέρες και ενημερώθηκε από τον πρωθυπουργό. Το σύνθημα “βυθίσατε το «Χόρα»” το είπε ενόσω βρισκόταν στη Θράκη, χωρίς καμία προσυνεννόηση, χωρίς καμία επαφή με τον πρωθυπουργό»!
ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΗ:
- Το μυστήριο «Τρίγωνο της Αλάσκας»: Οι επιστήμονες δεν μπορούν να βρουν απάντηση στο γιατί 20.000 άνθρωποι έχουν εξαφανιστεί σε αυτό το σημείο (vid)
- Η χαμένη επένδυση που «στοίχειωσε τους καρχαρίες»: Η εταιρεία που πουλήθηκε έναντι ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων (vid)
- Το μυστήριο με το θαμμένο ξύλινο πλοίο κάτω από τα θεμέλια των Δίδυμων Πύργων (vid)