Γιατί η «Τρίτη και 13» θεωρείται γρουσούζικη ημέρα: Πώς καθιερώθηκε η δεισιδαιμονία (vid)
![Γιατί η «Τρίτη και 13» θεωρείται γρουσούζικη ημέρα: Πώς καθιερώθηκε η δεισιδαιμονία (vid)](/sites/default/files/styles/article_main_image/public/2024-02/badluck.jpg?itok=d0cAlrK3)
- Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης
- Οι ισπανόφωνοι λαοί και οι Έλληνες
- Το «τέλειο-άγιο» νούμερο
- Παρασκευή και 13
Τρίτη και 13 σήμερα, και δεν είναι λίγοι αυτοί που θα σκεφτούν τα χειρότερα. Είναι μία ημέρα, που κατεξοχήν θεωρείται γρουσούζικη, αλλά ποιοι είναι οι λόγοι που κρύβονται πίσω από αυτές τις προκαταλήψεις και τις δεισιδαιμονίες.
Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης
Κατά την ελληνική παράδοση, η Άλωση της Κωνσταντινούπολης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την προκατάληψη αυτή. Αναλυτικότερα, η ημέρα αυτή θεωρείται γρουσούζικη, καθώς εκείνη την ημέρα έπεσε στα χέρια των Οθωμανών Τούρκων η Πόλη. Ακόμα, το άθροισμα της ημερομηνίας της Άλωσης (1+4+5+3=13) βγαίνει 13.
Ο γνωστός λαογράφος, Νικόλαος Πολίτης, αναφέρει, ότι αυτή η ερμηνεία είναι μεταγενέστερη. Μάλιστα, ο ίδιος υπογραμμίζει, ότι η δεισιδαιμονία θα πρέπει να αναζητηθεί σε αστρολογικές προβλέψεις.
Ωστόσο, οι σύγχρονοι στην Άλωση απέδωσαν την εθνική εκείνη συμφορά στην ολέθρια επίδραση της ημέρας. Μαρτυρία για την προκατάληψη, αυτή υπάρχει ήδη από το 1164.
Οι ισπανόφωνοι λαοί και οι Έλληνες
Για τους ισπανόφωνους λαούς και για τους Έλληνες η Τρίτη είναι από μόνη της μία ημέρα που χαρακτηρίζεται ως γρουσούζικη. Όμως, όταν συμπίπτει Τρίτη και 13, τότε η ημέρα θεωρείται επικίνδυνη και εξαιρετικά άτυχη.
Οι Ισπανόφωνοι, μάλιστα τυγχάνει να έχουν και μία παροιμία σχετικά με αυτή τη μέρα, «En martes, ni te cases ni te embarques». Η έκφραση μεταφράζεται ως «Την Τρίτη, μη παντρεύεσαι και μη ξεκινάς ταξίδι», εννοώντας ότι κάτι κακό θα συμβεί.
Αντίστοιχα και στην ελληνική παράδοση, αποφεύγουν αρκετοί να αρραβωνιαστούν, να ξεκινήσουν μία νέα δουλειά, ή να φύγουν για κάποιο ταξίδι την ημέρα Τρίτη. Η συγκεκριμένη ημέρα από την άλλη πλευρά, ενδείκνυται για τελετές μαγείας.
Το «τέλειο-άγιο» νούμερο
Το νούμερο 13 είναι ο αριθμός που «σπάει» την τελειότητα και την αρτιότητα που δίνει το 12. Είναι ο κατεξοχήν «κακός», «άτυχος» και «γρουσούζικος» αριθμός.
Ειδικότερα, το 12 προσφέρει μία «ιστορική αρμονία» στον κόσμο. Υπήρχαν, δηλαδή, οι 12 Θεοί του Ολύμπου, οι 12 άθλοι του Ηρακλή, οι 12 φυλές του Ισραήλ, οι 12 μαθητές του Ιησού, οι 12 μήνες του χρόνου, ακόμα και οι 12 Ιμάμηδες.
Από την άλλη μεριά, η προσθήκη του 1 δημιουργεί ένα κύκλο από ατυχή και άγνωστα γεγονότα, που συνδέονται με το 13 ουσιαστικά.
Να σημειωθεί, ότι στους εκκλησιαστικούς κύκλος το 13ο κεφάλαιο της Αποκάλυψης μιλά για τον Αντίχριστο και το θηρίο, τα δημιουργήματα του Διαβόλου ενώ ακόμα και στα ταρώ η κάρτα του θανάτου έχει πάνω της τον αριθμό 13.
Παρασκευή και 13
Οι υπόλοιποι λαοί, εκτός των Ελλήνων και των Ισπανόφωνων, η γρουσούζικη ημέρα είναι η Παρασκευή και 13. Η πρόληψη αυτή διαδόθηκε στις αγγλόφωνες χώρες τον 19ο αιώνα και πέρασε και στις υπόλοιπες χώρες του κόσμου, μέσω της ταινίας τρόμου «Παρασκευή και 13» (1980).
Παράλληλα, άλλα γεγονότα που συντέλεσαν στη δημιουργία αυτής της προκατάληψης, είναι:
- Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 1307 έγινε η εξολόθρευση του Τάγματος των Ναϊτών από τον στρατό του βασιλιά Φιλίππου της Γαλλίας.
- Ήταν Παρασκευή όταν η Εύα έδωσε στον Αδάμ τον απαγορευμένο καρπό, με αποτέλεσμα να εκδιωχθούν και οι δύο από τον Παράδεισο.
- Παρασκευή έγινε η μεγάλη πλημμύρα της Βίβλου.
- Παρασκευή σταυρώθηκε ο Χριστός.
Ακόμα, στο χώρο της πληροφορικής υπάρχει ένας ιός με το όνομα «Παρασκευή και 13» (Friday 13th), που δημιουργήθηκε στο Ισραήλ το 1988. Ενεργοποιείται όταν το ημερολόγιο του υπολογιστή δείξει Παρασκευή και 13, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση της λειτουργίας του.