Ινδία: Η 65χρονη νομάς που ζει στα 4.700 μέτρα με τον γιο της και παλεύει να κρατήσει ζωντανή μια παράδοση
- Μια καθημερινότητα που δεν σταματά ποτέ
- Η κλιματική αλλαγή αλλάζει τα βουνά
- Οι νέοι εγκαταλείπουν την παραδοσιακή ζωή
- «Ίσως να μη μείνουν πια βοσκοί»
Στην περιοχή του Λαντάκ, στη βόρεια Ινδία, η ζωή ακολουθεί τους ρυθμούς των βουνών, των ζώων και των εποχών. Εκεί, στο οροπέδιο Τσανγκτάνγκ, σε υψόμετρο που πλησιάζει τα 4.600 μέτρα κατά μέσο όρο, η 65χρονη Kunzis Dolma και ο γιος της, Thinlay Nurboo, συνεχίζουν να ασχολούνται με την παραδοσιακή εκτροφή γιακ, μια δραστηριότητα που περνά από γενιά σε γενιά.
Το ρεπορτάζ του Noema Magazine, που δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2026, καταγράφει την καθημερινότητά τους, αλλά και τις δυσκολίες που απειλούν να εξαφανίσουν έναν τρόπο ζωής βαθιά συνδεδεμένο με το φυσικό περιβάλλον.
Μια καθημερινότητα που δεν σταματά ποτέ
Η μέρα του Thinlay Nurboo ξεκινά περίπου στις 06:00, με το άρμεγμα των γιακ. Μέχρι τις 09:00, η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί και τα ζώα βγαίνουν για βοσκή. Η δουλειά, ωστόσο, δεν τελειώνει εκεί. Η οικογένεια επεξεργάζεται το γάλα για να παρασκευάσει βούτυρο, πηγμένο γάλα και σκληρό τυρί. Η μητέρα του συμμετέχει στην παρασκευή των παραδοσιακών προϊόντων, ενώ ο ίδιος αναλαμβάνει στη συνέχεια να συνοδεύσει το κοπάδι στα βουνά. Η επιστροφή στην εγκατάσταση γίνεται προς το απόγευμα, ενώ περίπου στις 19:00 τα ζώα συγκεντρώνονται ξανά στον περιφραγμένο χώρο τους.
Ακόμη και τότε, όμως, η οικογένεια δεν μπορεί να χαλαρώσει. Λύκοι, λεοπαρδάλεις του χιονιού και αδέσποτοι σκύλοι ενδέχεται να απειλήσουν το κοπάδι, γι' αυτό και η επιτήρηση συνεχίζεται τη νύχτα. «Πρέπει να μένουμε ξύπνιοι για να τα προστατεύουμε από τα άγρια ζώα και τους σκύλους που περιφέρονται. Είναι μια δουλειά που απαιτεί τη διαρκή παρουσία μας, 24 ώρες το 24ωρο», εξηγεί ο Thinlay στο Noema Magazine.
Η κλιματική αλλαγή αλλάζει τα βουνά
Η φροντίδα των ζώων γίνεται ακόμη δυσκολότερη εξαιτίας των αλλαγών στο περιβάλλον. Οι κάτοικοι της περιοχής παρατηρούν ότι οι χειμώνες αρχίζουν αργότερα και τελειώνουν νωρίτερα, ενώ οι χιονοπτώσεις μειώνονται και οι βροχές του καλοκαιριού γίνονται πιο απρόβλεπτες. Οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν τη διαθέσιμη υγρασία στο έδαφος και την ανάπτυξη της βλάστησης, με αποτέλεσμα να περιορίζονται τα λιβάδια που χρειάζονται τα ζώα για να τραφούν.
Η κτηνοτρόφος Sonam Dogree περιγράφει στο ίδιο ρεπορτάζ πώς οι χαμηλότερες εκτάσεις δεν επαρκούν πλέον για τη βοσκή, αναγκάζοντας τους κτηνοτρόφους να ανεβαίνουν σε μεγαλύτερα υψόμετρα αναζητώντας χορτάρι. Παράλληλα, η υποχώρηση των παγετώνων και η αλλαγή των εποχικών κύκλων επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα του νερού. Η περιοχή του Λαντάκ βρίσκεται στην ευρύτερη ζώνη των Ιμαλαΐων, όπου η υπερθέρμανση και οι μεταβολές στις βροχοπτώσεις δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στα ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα.
Οι νέοι εγκαταλείπουν την παραδοσιακή ζωή
Η κλιματική αλλαγή δεν είναι η μοναδική απειλή. Η εκτροφή γιακ απαιτεί καθημερινή εργασία, μακρά παραμονή σε απομονωμένες περιοχές και συνεχή προσαρμογή στις δύσκολες καιρικές συνθήκες. Την ίδια στιγμή, οι πόλεις προσφέρουν περισσότερες δυνατότητες εκπαίδευσης και εργασίας με σταθερό εισόδημα. Έτσι, όλο και περισσότεροι νέοι εγκαταλείπουν τις οικογενειακές δραστηριότητες και αναζητούν διαφορετικό μέλλον. Ο Thinlay, ο οποίος φροντίζει περίπου 90 δικά του γιακ και άλλα περίπου 100 που ανήκουν σε κατοίκους οι οποίοι έχουν εγκαταλείψει την εκτροφή, βλέπει αυτή την αλλαγή από κοντά.
Η παραδοσιακή κτηνοτροφία δεν απειλείται μόνο από τις οικονομικές δυσκολίες. Όπως εξηγεί ο ίδιος στο Noema Magazine, οι νεότερες γενιές συχνά αντιμετωπίζουν αυτόν τον τρόπο ζωής ως κάτι ξεπερασμένο, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη συνέχισή του.
Το παραδοσιακό τυρί και η προσπάθεια επιβίωσης
Για να εξασφαλίσει εισόδημα, ο Thinlay αξιοποιεί το γάλα των γιακ και παρασκευάζει παραδοσιακά προϊόντα που διαθέτει σε καταστήματα με βιολογικά προϊόντα στη Λεχ, την πρωτεύουσα του Λαντάκ.
Ανάμεσά τους βρίσκεται το chhurpi, ένα σκληρό τυρί, καθώς και το mar-khok, ένα είδος βουτύρου από γάλα γιακ, και το lebu, ένα προϊόν από ζυμωμένο γάλα. Η προσπάθεια αυτή συνδυάζει την παραδοσιακή γνώση με την αναζήτηση νέων αγορών. Ωστόσο, η εμπορική αξιοποίηση των προϊόντων δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει τη συνέχεια της νομαδικής κτηνοτροφίας. Η απώλεια των βοσκοτόπων, οι αλλαγές στο κλίμα και η μετακίνηση των νέων προς τις πόλεις απειλούν να διακόψουν τη μετάδοση γνώσεων που διατηρούνται εδώ και γενιές.
«Ίσως να μη μείνουν πια βοσκοί»
Ο Thinlay δεν κρύβει την ανησυχία του για το μέλλον. Η παράδοση που ακολουθεί δεν είναι απλώς ένα επάγγελμα, αλλά ένας τρόπος ζωής που καθορίζει την καθημερινότητα, τις σχέσεις με το περιβάλλον και την ταυτότητα των ανθρώπων της περιοχής. «Ίσως να μη μείνουν πια βοσκοί. Ίσως να υπάρχουν μόνο τουρίστες με κάμερες», λέει χαρακτηριστικά.
Η φράση του συνοψίζει τον φόβο ότι η εκτροφή γιακ στο Λαντάκ μπορεί σταδιακά να μετατραπεί από ζωντανή παράδοση σε εικόνα για τους επισκέπτες. Για τον ίδιο, η φροντίδα των ζώων εξακολουθεί να έχει ουσιαστική αξία. Όπως αναφέρει στο Noema Magazine, όταν περπατά μαζί με τα γιακ, αισθάνεται ήρεμος και ολοκληρωμένος. Η ιστορία της Kunzis Dolma και του γιου της αποτυπώνει έτσι μια ευρύτερη αλλαγή στα υψίπεδα των Ιμαλαΐων, έναν παραδοσιακό τρόπο ζωής που καλείται να επιβιώσει σε έναν κόσμο όπου αλλάζουν τόσο το κλίμα όσο και οι επιλογές των νεότερων γενεών.
ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΗ:
- Τραγωδία σε ουρανοξύστη της Ινδίας: 29χρονος έπεσε από τον 43ο όροφο (vid)
- Χτίζει έναν ουρανοξύστη, βάζει έναν «Λευκό Οίκο» στην κορυφή του και δεν επισκέπτεται ποτέ το έργο των 17 εκατ. ευρώ
- Εστιατόριο στην Ινδία επέβαλλε «φόρο γκαζιού» 10% σε λογαριασμό και προκάλεσε οργή: «Να μας χρεώνουν και που καθόμαστε»
