ΔΙΕΘΝΗ

Έζησαν 40 ημέρες χωρίς φως και ρολόγια: Το πείραμα που άλλαξε τον βιολογικό τους ρυθμό (vid)

Επιμέλεια: Κωνσταντίνα Βεργώνη 13 Οκτωβρίου 2026 - 16:59

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.

Ο Κριστιάν Κλο και μια ομάδα εθελοντών έζησαν για 40 ημέρες σε σπηλιά στη Γαλλία, χωρίς φυσικό φως και ρολόγια, στο πλαίσιο ενός πειράματος που αποκάλυψε πώς μεταβάλλονται οι κύκλοι ύπνου όταν χάνεται η αίσθηση του χρόνου.

Χωρίς φυσικό φως και χωρίς συγκεκριμένο ωράριο
Οι περισσότεροι κατέληξαν σε κύκλους περίπου 30 ωρών
Πώς συγχρονίστηκαν οι εθελοντές μέσα στη σπηλιά

Πώς θα ήταν η ζωή αν δεν μπορούσαμε να γνωρίζουμε τι ώρα είναι, πότε ξημερώνει και πόσος χρόνος έχει περάσει από τη στιγμή που ξυπνήσαμε; Μια ομάδα εθελοντών επιχείρησε να δώσει απάντηση σε αυτό το ερώτημα, περνώντας 40 ημέρες σε μια σπηλιά στη νότια Γαλλία, στο πλαίσιο του επιστημονικού πειράματος Deep Time.

Επικεφαλής της ομάδας ήταν ο εξερευνητής Κριστιάν Κλο, ο οποίος περιέγραψε την εμπειρία ως μια μορφή απελευθέρωσης από τις καθημερινές συνήθειες και την ανάγκη να ελέγχει διαρκώς την ώρα. «Την πρώτη εβδομάδα στη σπηλιά, ήταν πραγματικά δύσκολο να αποδεχτώ την ιδέα ότι, όταν ξυπνούσα, δεν έπρεπε να κοιτάξω το smartphone ή το ρολόι μου για να δω αν είχα κοιμηθεί αρκετά. Έπρεπε απλώς να ακούσω το σώμα μου», ανέφερε ο Κλο. «Ήταν σαν απελευθέρωση. Σκέφτηκα: Ουάου, απίστευτο. Πρέπει απλώς να ακούω τον εαυτό μου!», πρόσθεσε.

Χωρίς φυσικό φως και χωρίς συγκεκριμένο ωράριο

Το πείραμα δεν περιορίστηκε στην αφαίρεση των ρολογιών και των κινητών τηλεφώνων. Οι ερευνητές επέλεξαν ένα περιβάλλον που απομάκρυνε τους συμμετέχοντες ακόμη και από τα φυσικά σημάδια της εναλλαγής ημέρας και νύχτας. Το φυσικό φως αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που βοηθούν τον οργανισμό να ρυθμίζει τον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή τον εσωτερικό βιολογικό κύκλο που επηρεάζει, μεταξύ άλλων, τον ύπνο και την αφύπνιση. Μέσα στη σπηλιά, οι εθελοντές δεν είχαν πρόσβαση σε αυτό το εξωτερικό σημείο αναφοράς. Το μεγαλύτερο μέρος του χώρου παρέμενε σκοτεινό, με εξαίρεση έναν κοινόχρηστο χώρο που φωτιζόταν.

Οι συμμετέχοντες μπορούσαν να τρώνε και να κοιμούνται όποτε αισθάνονταν την ανάγκη, χωρίς να ακολουθούν ένα προκαθορισμένο πρόγραμμα. Μάλιστα, υπήρχε ένας βασικός κανόνας: απαγορευόταν απολύτως να ξυπνά κάποιος έναν άλλο εθελοντή. Με αυτόν τον τρόπο, οι ερευνητές επιχείρησαν να παρατηρήσουν πώς θα συμπεριφερόταν ο οργανισμός όταν απουσίαζαν τα συνηθισμένα εξωτερικά ερεθίσματα που καθορίζουν την καθημερινότητά μας.

Οι περισσότεροι κατέληξαν σε κύκλους περίπου 30 ωρών

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορούσε την αντίληψη του χρόνου και τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκαν οι κύκλοι ύπνου και αφύπνισης των εθελοντών. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Κλο στο Insider, μετά τις 40 ημέρες οι περισσότεροι συμμετέχοντες είχαν ολοκληρώσει περίπου 40 κύκλους δραστηριότητας και ανάπαυσης, οι οποίοι αντιστοιχούσαν σε έναν διαφορετικό τρόπο οργάνωσης του χρόνου από το συνηθισμένο 24ωρο. Στην πράξη, οι κύκλοι τους έφτασαν περίπου τις 30 ώρες, αντί για τις 24 ώρες που αποτελούν τη βάση της καθημερινής μας δραστηριότητας.

Ωστόσο, δεν ακολούθησαν όλοι οι εθελοντές το ίδιο μοτίβο. Ένας από τους συμμετέχοντες κοιμήθηκε μόλις 23 φορές κατά τη διάρκεια των 40 ημερών, παρουσιάζοντας ακόμη μεγαλύτερη απόκλιση από το συνηθισμένο πρόγραμμα. Τα ευρήματα ανέδειξαν τις σημαντικές διαφορές που μπορεί να υπάρχουν από άνθρωπο σε άνθρωπο όταν αλλάζουν ριζικά οι συνθήκες διαβίωσης.

Πώς συγχρονίστηκαν οι εθελοντές μέσα στη σπηλιά

Οι αλλαγές δεν περιορίστηκαν στον ύπνο. Κατά τη διάρκεια του πειράματος, ο Κλο παρατήρησε επίσης μια μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο οι συμμετέχοντες συντονίζονταν μεταξύ τους. Στην αρχή, οι εθελοντές ήταν εντελώς εκτός συγχρονισμού, καθώς εξακολουθούσαν να επηρεάζονται από τις συνήθειες που είχαν αποκτήσει στην καθημερινή τους ζωή. «Οι άνθρωποι ήταν ξύπνιοι όλες τις ώρες», περιέγραψε ο Κλο.

Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, άρχισαν να εμφανίζονται διαφορετικά μοτίβα. Οι συμμετέχοντες έμοιαζαν να βρίσκουν έναν κοινό ρυθμό, χωρίς να το επιδιώκουν συνειδητά. «Με έναν ασυνείδητο τρόπο, όταν οι άνθρωποι ήθελαν να είναι μαζί, ξυπνούσαν την ίδια ώρα», ανέφερε. Το πείραμα Deep Time έδωσε στους ερευνητές την ευκαιρία να παρατηρήσουν πώς μεταβάλλονται οι καθημερινοί ρυθμοί όταν απομακρύνονται τα συνηθισμένα σημεία αναφοράς. Παράλληλα, ανέδειξε τις διαφορές ανάμεσα στους ανθρώπους και τον τρόπο με τον οποίο προσαρμόζονται σε ένα περιβάλλον χωρίς σαφή αίσθηση της ώρας.