«Χρονοκάψουλα» από τον Άρη βρέθηκε στη Σαχάρα: Πώς ήταν ο Κόκκινος Πλανήτης πριν από 4 δισ. χρόνια
- Το αρχαιότερο αρειανό πέτρωμα που έχει βρεθεί
- Τα ίχνη που μαρτυρούν την παρουσία νερού
- Από ποιο σημείο του Άρη προήλθε
Ένα σπάνιο εύρημα από τον Άρη, ηλικίας τουλάχιστον 4,1 δισεκατομμυρίων ετών, εντοπίστηκε στο Μάλι το 2022 και προσφέρει νέα στοιχεία για το μακρινό παρελθόν του Κόκκινου Πλανήτη. Ο μετεωρίτης Teghaza 001 περιέχει ορυκτά και χημικά ίχνη που υποδηλώνουν ότι στον αρειανό φλοιό υπήρχε κάποτε υγρό νερό.
Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αφορά μια περίοδο κατά την οποία ο Άρης ενδέχεται να διέθετε συνθήκες περισσότερο φιλικές προς τη ζωή, με πυκνότερη ατμόσφαιρα και νερό στην επιφάνειά του.
Το αρχαιότερο αρειανό πέτρωμα που έχει βρεθεί
Ο μετεωρίτης ζυγίζει περίπου 800 γραμμάρια και ανακτήθηκε σε οκτώ κομμάτια. Αποτελείται κυρίως από άστριο και κλινοπυρόξενο, ενώ περιέχει κρυστάλλους ζιρκονίου, οι οποίοι επέτρεψαν στους επιστήμονες να προσδιορίσουν την ηλικία του μέσω ραδιοχρονολόγησης.
Η ανάλυση έδειξε ότι σχηματίστηκε πριν από περίπου 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια, γεγονός που τον καθιστά πιθανότατα το αρχαιότερο αρειανό πυριγενές πέτρωμα που έχει εντοπιστεί στη Γη.
Ο καθηγητής Carl Agee, από το Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού, παρατήρησε επίσης στη μικροσκοπική εξέταση υψηλές συγκεντρώσεις οξειδίων του μαγγανίου. Πρόκειται για ενώσεις που ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τους επιστήμονες, καθώς μπορούν να συνδέονται με περιβάλλοντα όπου υπήρχε νερό και ενδεχομένως ευνοϊκές συνθήκες για ζωή.
Τα ίχνη που μαρτυρούν την παρουσία νερού
Οι αναλύσεις αποκάλυψαν ότι το πέτρωμα υπέστη χημικές μεταβολές πριν από περίπου 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια. Στη σύστασή του εντοπίστηκαν νάτριο και άλλα στοιχεία, τα οποία πιθανότατα παρέμειναν μετά την εξάτμιση αλμυρού νερού.
Παράλληλα, οι αναλογίες ισοτόπων οξυγόνου υποδεικνύουν ότι το νερό με το οποίο ήρθε σε επαφή είχε βρεθεί στην επιφάνεια του Άρη, δεν έχει, ωστόσο, διευκρινιστεί σε ποια ακριβώς περιοχή συνέβη αυτό.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι εκείνη την εποχή ο πλανήτης μπορεί να διέθετε μαγνητικό πεδίο, πυκνότερη ατμόσφαιρα και επιφανειακά ύδατα. Αυτές οι συνθήκες θα μπορούσαν να είναι πιο κατάλληλες για την εμφάνιση ζωής, χωρίς όμως το συγκεκριμένο εύρημα να αποτελεί απόδειξη ότι υπήρξαν ζωντανοί οργανισμοί στον Άρη.
Από ποιο σημείο του Άρη προήλθε
Μελετώντας γεωλογικούς χάρτες από διαστημικές αποστολές, οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο μετεωρίτης προέρχεται από τα νότια υψίπεδα του πλανήτη, πιθανότατα βορειοδυτικά του τεράστιου κρατήρα Ελλάς. Εάν προσδιοριστεί με ακρίβεια η περιοχή προέλευσής του, θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο μελλοντικών αποστολών εξερεύνησης.
Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τον Teghaza 001 εξαιρετικά πολύτιμο δείγμα, καθώς προσφέρει μια σπάνια εικόνα των πρώτων γεωλογικών εποχών του Άρη. Μάλιστα, ένας από τους αξιολογητές της επιστημονικής μελέτης τον αποκάλεσε «Λίθο της Ροζέτας για τον Άρη», λόγω της σημασίας του για την κατανόηση της ιστορίας του πλανήτη.
Παρότι δεν υπάρχουν ενδείξεις που να αποδεικνύουν την ύπαρξη ζωής, το εύρημα δίνει στους επιστήμονες νέα στοιχεία για το πού και πότε θα πρέπει να αναζητήσουν απαντήσεις.
